Nú er ekkert ólíklegt að þú sért ekki hér, heldur á sóðasíðu einhvers illyrmislegs lyfjafyrirtækis á internetinu. Þessi síða, eins og allar síður á þessu blessaða léni mínu, er nefnilega útskitin í einhverjum vírusfjára.
Þú skalt samt draga andann varlega. Vírusinn er ekki að fara að gera þér neitt. Ekki fyrst þú komst inn. Og jafnvel þótt hann hefði stöðvað þig í dyrunum þá hefði hann ekki sent þig annað en út í tómið – á einhverja síðu sem er ekki til lengur. Og ef það er ekki nóg til að róa þig þá fullvissa ég þig um að ég er að vinna í málinu. Er að taka ríflega gígabætis bakköpp – sem segir sitthvað um hversu stór þessi síða er orðin, þótt hún verði væntanlega minni eftir komandi hreinsanir, en þær taka sinn tíma. Nú er ég sem sagt mest í því að drepa þann tíma.
En hvað um það. Dagbók. Það var ætlun mín að halda dagbók. Ég hef verið fjarverandi en nú verandi nærverandi færi ég til bókar það sem gerst hefur, svona í grófum dráttum.
Fimmtudaginn 15. mars vaknaði ég snemma, fór út í búð og keypti mér heddfóna og tók svo rútuna beint norður til Haparanda. Í Haparanda át ég einhvern bannsettan draslmat og beið eftir næstu rútu til Umeå. Þangað var ég kominn skömmu fyrir kvöldmat. Í Umeå beið mín sænski útgefandinn minn og við fórum saman út að borða í boði Littfest – það var grískt og gott og við fengum síðan að hlusta á samræður (á sviði) milli teiknimyndasöguhöfundanna Ninu Hemmingson og Nönnu Johanssen annars vegar og leikstjóra, sem ég man ekki hvað heitir, hins vegar, en hann hafði sett sketsa úr bókum þeirra á svið. Svo las Linn Hansén ljóð um mannkynssöguna, það sem hún er og það sem hún er ekki. Það var algert æði. Loks fengum við Per (útgefandinn) okkur göngutúr út á næsta írska pöbb og skáluðum til lokunar.

Föstudaginn 16. mars vaknaði ég seint, fór út í búð og keypti mér svitalyktareyði. Seinnipartinn sat ég fyrir svörum ásamt þýska ljóðskáldinu Önju Utler og um kvöldið las ég upp á ljóðabar. Þar var allt troðfullt af fólki en erfitt að heyra nema maður væri alveg fremst, vegna þess að hljóðkerfið var í einhverju hassi og svo músík af neðri hæðinni og mas af barnum (sem var auðvitað þeim mun meira í ljósi þess að þar heyrði enginn neitt af því sem fram fór á sviðinu). Ég las mjög, mjög hátt, einsog venjulega, og var líklega einn um að þurfa ekki að lúta í lægra haldi fyrir blessuðu sviðinu. Kvöldinu lauk í herbergi eins úkraínska skáldsins – sem hafði átt þátt í stórkostlegum gjörningi fyrrum daginn þar sem ljóðskáld og harmonikkuleikarar mættust á sviði í sentimentalískri orgíu sem náði hámarki í uppklappinu El Condor Pasa. Þar var eftirpartí og við drukkum mikinn vodka, veltumst um á gólfinu og ræddum nostalgíu og væmni/sentimentalitet – sem var þemað hjá tveimur þeirra í umræðum morguninn eftir.
Laugardaginn 17. mars vaknaði ég snemma og þrammaði yfir götuna í Folkets hus þar sem fram fóru samræður um nostalgíu, milli sænska ljóðskáldsins Linn Hansén og úkraínska ljóðskáldsins Kateryna Babkina. Þegar þær höfðu lokið sér af ræddi slóvenska ljóðskáldið Dusan Sarotar um minnið og þegar hann var búinn sjanghæjuðum við Dusan og Per með okkur harmónikkuleikarann Bostian og tókum leigubíl út á flugvöll og flugum til Stokkhólms. Þar hófum við leikinn með göngutúr í Gamla Stan áður en við héldum heim á hótel og hittum ritstjórann Henrik Enbohm og kærustu hans, hina slóvensku Luciju Stupica. Þau tilkynntu þegar í stað um trúlofun sína og við slógum upp balli inni á hótelherbergi með áköfum harmonikkuleik, söng og kampavínsþambi. Svo fórum við út að borða á einhvern afskaplega fínan veitingastað sem serveraði sænskan húsmannskost – ég fékk mér grísalegg sem hreinlega bráðnaði af tungunni – og þaðan á vínbar. Kvöldinu lukum við Per með því að skála á hótelbarnum.
Sunnudaginn 18. mars vaknaði ég til þess að gera seint, fór í langan göngutúr með Per, Dusan og Bostian áður en við Per kvöddum slóvenana, fengum okkur lúr og fórum svo í meiri göngutúr. Sá göngutúr dró okkur að kóreskum grillstað þar sem grillið var innbyggt í borðið og við fengum matinn allan hráan. Þar sátum við og átum þar til þýska ljóðskáldið Anja Utler rak inn nefið – fyrir tilviljun – ásamt þýðanda sínum, Lindu Östergaard, en við vorum öll að fara að koma fram í nágrenninu, í hinni goðsagnakenndu fornbókaverslun Rönnells. Við héldum saman þangað eftir matinn og ræddum við bókmenntavitarann Harald Hultquist og fengum að launum LP-plötu með hvískrinu úr Rönnells. Svo var haldið á veitingastað og drukkinn bjór eitthvað frameftir nóttu.
Mánudaginn 19. mars ákváðum við Per að nú væri nóg komið af þessu lúxuslífi og einsog sannir prótestantar myndum við láta okkur hafa það að ganga út á lestarstöð – með bókakassann og farangurinn allan. Og völdum auðvitað til þess daginn sem brast á með vorhreti og hríðarbyl. Við vorum gersamlega helfrosnir þegar við komum á brautarstöðina. Þar rákumst við á Lindu Östergaard, fyrir tilviljun, sem hafði fylgt Önju í fluglestina. Við Per fórum til Gautaborgar, þrömmuðum þar um götur í talsvert skárra veðri og fundum skrifstofur bókmenntatímaritsins Glänta, þar sem starfsmenn (m.a. áðurnefnd Linn Hansén, hjá hverri við gistum) voru í óða önn við að pakka niður tímariti sem þau höfðu unnið í samstarfi við Suður Afrískt forlag og átti að fara sem aukanúmer til borgandi áskrifenda. Við tókum með okkur flesta starfsmennina og fórum og tókum borgara á hárrokkbúllu og þaðan í shuffleboard – reyndar spaðalaust á upphækkuðu borði, en það var ekki minna gaman fyrir það. Per sýndi líka meistaratakta í kúluspili.
Þriðjudaginn 20. mars vöknuðum við Per á stofugólfinu hjá Linn Hansén, sem var farin í vinnuna. Við gerðum okkar besta til að þurrka þynnkuna úr andlitinu á okkur en það gekk ekki nema rétt svo eftir atvikum. Þá fórum við í hádegisverð með æskuvinkonu Pers, Brittu, sem vinnur á sjóminjasafninu Gautaborg. Hún fór með okkur í túr eftir matinn – og safnið kom eiginlega mjög ánægjulega á óvart. Bæði var það fullt af börnum og fullt af alls kyns leikföngum – líka fyrir dálítið eldri gesti, einsog fullkomnum siglingahermi – og svo var sjónarhornið oft óvenjulegt. Það var til dæmis mikið fjallað um áhrif hafnarinnar á Gautaborg í stærra samhengi en maður hefði reiknað með, hvernig hún virkaði sem op út í hinn stóra heim, með ameríkusiglingum og nasistamakki og þvíumlíku, en líka hitt hvernig búið er að fela hina eiginlegu höfn og hafnarstarfsemi í nútímanum þar sem hún liggur lengst frá borginni á bakvið há og mikil grindverk sem enginn kemst í gegnum án þess að vera með réttan passa (en var áður hjarta og stolt borgarinnar). Fyrir því eru ábyggilega alls kyns ástæður – en ein þeirra er einfaldlega sú að við viljum ekki sjá verkamenn, viljum ekki að þeir séu til, ekki fyrir framan augun á okkur að minnsta kosti. Eitt sinn voru þeir tákn um framfarir, en nú tákna þeir eitthvað annað. Um kvöldið var síðan útgáfupartí fyrir Gift för nybörjare og var það haldið á náttúrugripasafninu, inni í þeirra frægu uppstoppuðu steypireyði. Þar voru Linn Hansén og UKON mér til halds og trausts með upplestur á sænsku – en ég las sjálfur, æpti og söng, á íslensku. Að uppákomunni lokinni kom gömul kona til Pers og kvaðst aldrei á sinni áttatíu ára ævi hafa upplifað annað eins. Svo drukkum við dálítinn bjór en fórum til þess að gera snemma heim, enda farnir að verða dálítið eftir okkur.

Horft inn í steypireyðina, úr kjaftinum/sviðinu.

Steypireyðin ofanfrá.
Miðvikudaginn 21. mars hófum við með því að bera rúmið sem Per hafði sofið á upp í næsta húsagarð, hvaðan það var fengið að láni. Svo sóttum við bókakassa á skrifstofur Glänta og fórum á brautarstöðina. Þar skæpaði ég við Nödju, sem átti afmæli (veislan verður síðar), á meðan Per brá sér í Blåvittshopen til þess að kaupa IFK Gautaborg búning fyrir nýfæddan son Thomasar, sem er meðeigandi Pers í forlaginu Rámus (og sem gerði kápuna fallegu á Gift för nybörjare). Í lestinni þögðum við, hlustuðum á útvarp og lásum blöðin og störðum út um gluggann. Í Malmö fórum við heim til Pers og svo strax út á vikulegt UBU-kvöld – þar sem listamenn og rithöfundar eru fengnir til þess að velja eftirlætis efnið sitt af hinum fræga og ægilega UBUWeb (þegar Per var sjálfur fenginn til að velja einu sinni stóð hann auðvitað með sínum manni og spilaði Iceland Report fyrir lýðinn, sem tók því nú víst bara svona einsog gengur). Þar sáum við heimildamynd um holdsveikisnýlendu og hlustuðum á strjúpsöng kanadískra inúíta áður en við skelltum okkur í víetnamskt með kærustu Pers, Helenu. Eftir matinn drukkum við kók og átum nammi í stofunni þeirra, horfðum á kvöldfréttirnar og reyndum að núllstilla okkur. Eða ég reyndi að minnsta kosti að núllstilla mig.

Fyrir utan snjóstorminn í Stokkhólmi var leiðinlegasti hluti ferðarinnar líklega sá að sitja einn í bókabúð í verslunarmiðstöð að árita ekki bækur í nærri því klukkustund.
Fimmtudaginn 22. mars flutti ég mig á hótel. Þar beið mín tölvupóstur frá sveitunga mínum Gylfa Ólafssyni, sem sagðist hafa séð dóm um Gift för nybörjare í Dagens Nyheter, með morgunkaffinu, og óskaði mér til hamingju með hann. Ég las hann auðvitað strax og fylltist endurnýjuðum móð ofan í allt volkið. Svo fór ég í viðtal við tímaritið Benshi (sem birtist væntanlega á næstu dögum) – talaði svona líka reiprennandi við konuna á sænsku. Og um kvöldið var komið að lokaviðburði túrsins, bókmenntabarnum Stanza. Helena Österlund hóf leikinn í gertrudesteinískum anda með ljóði um myrkrið og ljósið og hrafninn, hin hollenska Rozalie Hirs tók við með margradda (h)ljóðverki og útfærslum á ættartrjám, þá var pása og svo Johan Jönson sem las úr einni af sínum ótrúlega þykku ljóðabókum (þær eru flestar yfir þúsund síður og koma út sirka annað hvert ár), magnaðan texta sem spannaði allt frá blóðsæði yfir í samræður við börn um dauðann. Þá var komið að mér. Þegar ég var kynntur á sviðið, einmitt þegar Per hafði snúið sér undan og ég var að koma að míkrafóninum, búinn að telja í mig kjark, setja í gang mótorinn, þá hrundi kona úti í sal í gólfið. Ég veit ekki hvað gerðist – eða hvort það er eða verður á endanum í lagi með hana – en hún sem sagt fékk aðsvif, missti aldrei meðvitund og gat fært sig aftast í salinn þar sem hún lagðist á sófa og beið eftir sjúkraliðum. Í þónokkurn tíma stóð ég á sviðinu og vissi ekki hvert ég átti að halda. Það var nokkur þyrping í kringum konuna en stærstur hluti áhorfenda horfði samt ennþá upp á svið. Einsog ég ætti að gera eitthvað. Að lokum kynnti Per mig svo bara aftur. Ég las úr Gift för nybörjare á sænsku, svo nokkra einræðisherra – las Babe, Come Onto Me fyrir Thomas, í tilefni af nýja barninu – tók svo Iceland Report (sem var nú tekið með miklum fögnuði) og lauk þessu síðan á Æra-Tobba og hef aldrei í lífinu svitnað jafn mikið. Þegar allt var búið og gestirnir farnir tókum við að raða stólum og borðum – einhvern veginn var það nú þannig, meira að segja í jafnréttisparadísinni Svíþjóð, að konurnar gerðu sig aldrei líklegar til þess að færa eða lyfta einum einasta stól, á meðan karlarnir hjálpuðust að. Og ég veitti því athygli og fannst það merkilegt. (Ég ætti kannski að bæta því við að þótt ég hafi verið í Svíþjóð alla vikuna, altalandi og allesandi, umkringdur feminískum rithöfundum, teoretíkerum og aktivistum svo til alla vikuna, þá varð ég aldrei var við umræðuna með eða á móti handarkrikarakstri, sem ku hafa skekið Svíþjóð, og nú þegar ég slæ því upp fæ ég ekki orð um femínisma en þeim mun meira um netelti (er það ekki orð annars?)). Eftir að búið var að ganga frá stólum og borðum var haldið á Mölluna – sem ég þekki aðallega vegna þess að þar hélt konan mín til þegar hún átti heima í Malmö og við heimsóttum í einhverju nostalgíutrippinu – og þambaður bjór þangað til okkur var kastað út. Þá ætlaði ég að fara heim á hótel, enda á leið í flug snemma um morguninn, en Per sannfærði mig um að við yrðum að taka að minnsta kosti eitt staup á Debaser til þess að slútta túrnum. Staupin urðu held ég þrjú eða fjögur og bjórarnir að minnsta kosti jafn margir og líklega aðeins fleiri. Það var kominn morgun þegar okkur var hent út og ég svaf ekki nema í kannski tvo klukkutíma.
Föstudaginn 23. mars vaknaði ég fyrir allar aldir, hljóp í morgunmat (sem var nýbyrjaður), át og gekk út á Triangeln þaðan sem ég náði flugvallarlestinni til Kastrup og flaug til Helsinki. Þar þurfti ég að húka í rúma fjóra klukkutíma yfir engu, dauðþreyttur og fullkomlega útkeyrður. Reyndar notaði ég góðan skerf af tímanum í að horfa á The Duellists í símanum mínum. Ég kom heim til Oulu um kvöldmatarleytið, byrjaði á að kasta af mér bakpokanum þar sem hann liggur enn, óopnaður, og fór út í búð að kaupa mjólk og ost og skinku – og stoppaði í kínamat (djúpsteiktar risarækjur) á leiðinni. Aram og Nadja eru enn í Svíþjóð hjá ættingjum og ég einn heima. Þegar ég kom aftur byrjaði ég að garfa í heimasíðunni til að sjá hvort ég gæti hreinsað út vírusruslið. Loks horfði á á The Daily Show og Colbert Report og fór að sofa. (Ég hef ekki litið í bók nema til þess að lesa úr henni upphátt alla vikuna, sem hlýtur að vera einhvers konar met).
Laugardaginn 24. mars skreið á fætur á hádegi, með höfuðverk og allra handa kroppsslæmsku, en þó helst í bakinu. Ég svaraði tölvupóstum, sem höfðu beðið of lengi, og byrjaði að garfa í heimasíðunni minni og nú er útlit fyrir að ég verði að minnsta kosti með einhvers konar skel strax á morgun, þótt hún verði nú áreiðanlega hálfköruð svona eitthvað framan af. Ég ætlaði að versla mér í matinn í Prisma, sem reyndist svo lokuð frá sex á laugardögum (en lokaði áður níu á laugardögum), svo ég neyddist til þess að éta kvöldmat á Rax Pizza Buffet (vegna þess að ég nennti ekki hálftíma göngutúr í viðbót í næstu búð eða veitingastað). Þegar maður er orðinn vanur því að borða sænskan húsmannskost á fimm stjörnu veitingastöðum og raða maríneraða kjötinu sínu sjálfur á borðgrillið í kóreskum lúxus þá liggur við að maður gubbi bara við að ganga inn á Rax Pizza Buffet. Á morgun er mér síðan boðið í mat hjá vinum okkar og á mánudaginn koma Nadja og Aram heim aftur (þetta á ekki að skiljast svo að ég sé ósjálfbjarga í eldhúsinu, ég á þetta eldhús hérna með húð og hári, bæði vask og pönnur og hnífa og kústa, ég hef bara takmarkaðan áhuga á að elda fyrir mig einan).
Vonandi verðum við svo bara vírusfrí strax á morgun.
Recent Comments