Ég heiti Eiríkur og ég er í Vindarnas hus í Örnsköldsvik. Klukkan er tíu að kvöldi á sænskum tíma.

Á fimmtudagsmorgun vaknaði ég í næturlestinni og hafði ekkert að gera. Það var hvergi hægt að sitja í lestinni og of lágt í kojunni minni til að ég gæti sest upp. Ég stóð í veitingavagninum á meðan ég drakk morgunkaffið og ábótina. Ég fór síðan aftur í koju og hélt áfram að lesa – kláraði Bónusstelpuna eftir Rögnu Sigurðardóttur sem ég hafði byrjað á kvöldið áður. Ég át hádegismat í Stokkhólm. Einhverja sjoppusamloku sem var ábyggilega með beikoni og einhverju fleiru. Svo tók ég lestina til Norrköping, rútuna til Vistinge og aðra rútu til Rejmyre þar sem ég hitti mágkonu mína og fjölskyldu.

Það hafði staðið til að skrifa grein í Klassekampen í ferðinni en ekki gengið. Bæði var enginn vinnufriður og það sem ég var að reyna að skrifa um reyndist alltof almennt þegar á hólminn kom. Um kvöldið settist ég niður og skrifaði alveg nýjan pistil, sem fjallaði að miklu leyti um Bónusstelpuna, og kláraði næstum áður en ég fór að sofa klukkan eitt.

Það var ræs klukkan sex. Svili minn var að fara í vinnuna klukkan sjö og á sama tíma ætlaði ég að sækja bílaleigubílinn í Finspång. Það er svilinn sem á kerruna og við tókum hana með okkur. Þegar við komum á bílaleiguna reyndist bíllinn hafa verið bókaður frá klukkan fjögur um eftirmiðdaginn (það var ekki ég sem bókaði bílinn en ég skoðaði bókunina greinilega ekki nógu vel). Maðurinn í afgreiðslunni skutlaði mér niður í bæ þar sem bæjarbúar voru að undirbúa markaðsdag. Það var 25 stiga hiti og sól og blíða – en ég var ekki búinn að sofa nóg og átti eftir að klára greinina fyrir Klassekampen. Ég settist undir tré og skrifaði á meðan tölvan mín litaðist gulgræn af frjókornum (sem betur fer er ekki eins farið um mig og svilann, sem er á eitursterkum tilraunasprautum gegn frjóofnæmi og þarf samt að ganga um með geimfarahjálm með viftu fram í miðjan júní – „fram yfir Sweden Rock“, sagði hann, en þau mágkona mín eru þungarokkarar). Mér tókst að klára þetta, flytja skjalið yfir á símann minn, senda konunni minni það til yfirlesturs (ég skrifa pistlana á sænsku en þeir eru svo þýddir á norsku, en mér finnst yfirleitt betra að sjá til þess að þeir a.m.k. skiljist áður en ég læt þá frá mér). Svo áframsendi ég yfirlesinn pistilinn á menningarritstjórann, allt með símanum mínum á einhverri fáránlega dýrri „roaming“ tengingu.

Bílinn fékk ég skömmu fyrir fjögur en þá var ég búinn að ganga oftar í gegnum markaðstorgið en mig hefði langað – það var óhemja af drasli til sölu þarna, mikið af bolum sem voru vinsælir á Benidorm á níunda áratugnum og lyklakippur í laginu einsog penisar og þvíumlíkt. Margar götur undirlagðar af drasli og meira að segja dálítið Tívolí.

Ég keyrði fram til 1 um nóttina og þá fór ég út í kant og lagði mig. Ég held það hafi ekki gerst neitt merkilegt þarna í millitíðinni. Ég hlustaði á útvarpið og hljóðbókina af American Gods eftir Neil Gaiman (sem ég stal á endanum eftir að hafa gert ítrekaðar tilraunir til þess að borga fyrir hana hér um daginn). Þar sem ég lagði bílnum voru tveir aðrir bílar með sofandi fólki. Þegar ég var að leggja mig í aftursætinu byrjaði alltíeinu eitthvað ljós að blikka og því fylgdi lágvært píp – en þó nógu hátt til að það gæti heyrst úr næstu bílum. Bíllinn er mjög teknó. Það er ekki einu sinni lykill að honum, bara kassi með tökkum. Og annar takki til að starta. Allavega. Ég fór fór eitthvað að fikta og alltíeinu fór þjófavörnin í gang. Sem hefur sjálfsagt vakið alla á bílastæðinu og í nærsveitum. Svo tókst mér að slökkva á henni og svaf í rétt rúma þrjá tíma. Þegar ég vaknaði var klukkan hálffimm og orðið skítkalt í bílnum. Ég ætlaði fyrst eitthvað að þrjóskast við að sofa en ákvað síðan að halda bara áfram.

Það var laugardagsmorgun og bensínstöðvarnar á leiðinni opnuðu ekki fyrren klukkan níu. Ég gat að vísu keypt bensín (eða hefði getað ef ég hefði þurft) en hvorki mat eða kaffi. Sem var leiðinlegt. Þegar ég loks stoppaði í Skellefteå á opinni bensínstöð reyndist rafmagnið hafa farið af öllu hverfinu – og ekkert hægt að kaupa. Þetta reddaðist á endanum í hinum enda bæjarins en þá var ég kominn með höfuðverk fyrir löngu.

Einhvern tíma upp úr eitt eftir hádegi var ég farinn að hafa áhyggjur af því að ég væri hættulegur sjálfum mér og öðrum og fór út í kant og náði mér í hálftíma kríu í viðbót. Ég kom heim upp úr hálffimm. Byrjaði á því að flytja dót til nágranna okkar, sem þau ætla að hirða, og fór svo að hlaða í kerruna. Lagði Aram Nóa (við lásum Rasmus Klump í Hattalandi) og hélt áfram til ríflega hálfeitt. Þá fórum við að sofa og vöknuðum skömmu eftir átta. Müsli, kaffi og kláraði að lesta.

Þegar Aram hafði áttað sig á því að ég væri að fara – og hann myndi fara með mömmu sinni í lestinni á morgun – varð hann alveg brjálaður og grét og grét. Upphaflega hafði staðið til að við færum öll saman en svo þurfti Nadja að fara á ráðstefnu í Helsinki og þá fór þetta svona. Við vorum búin að segja honum þetta oft og hann vissi þetta alveg – eða svona. Stundum sagðist hann ætla að fara með bílnum, en oftast lestinni. Í einhverjum skilningi held ég að hann hafi haldið að hann fengi að gera bæði. Eða að ef hann væri verulega, ofsalega góður, þá fengi hann að gera bæði. Það bara hlyti að vera. Og svo fór pabbi hans bara aftur einn, tók með sér flotta bílinn og kerruna og allt dótið hans – og það bara brast eitthvað. Hann vildi ekki kveðja mig og hætti víst ekki að gráta fyrren einum og hálfum tíma eftir að ég var farinn. Aram grætur í sjálfu sér oft, einsog flest börn, en hann grætur yfirleitt aldrei nema í smástund í einu – hann er venjulega mjög fljótur að jafna sig og það er oftast hægt að tala hann niður ef maður bara einbeitir sér að því, jafnvel þegar hann er mjög sár. En ekki í þetta skipti. Þetta var mjög leiðinlegt fyrir alla hlutaðeigandi – en langleiðinlegast fyrir hann, auðvitað, litla greyið.

Svo keyrði ég og keyrði. Keyrði og keyrði. Tók bensín í Haparanda, keypti mér nýjan kaffibolla á 1-2 tíma fresti. Reyndi að fara inn í Luleå til að finna mér almennilegan veitingastað en fann ekkert almennilegt stæði fyrir bíl og kerru þar sem ekki þurfti að borga (og þá borga tvö stæði og taka kerruna af), hélt áfram lengra niður E4 og át vondan hamborgara á bensínsjoppu sem kallaðist Restaurang på toppen, held ég. Og var hálfgerður píramídi. Í laginu altso. Ég hef aldrei skilið hvernig er hægt að klúðra skyndibita. Hamborgarar og pizzur eiga að vera skotheldur matur. Samt eru næstum allir skyndibitastaðir drasl. 150 gramma borgarinn sem ég át í dag var alveg áreiðanlega 125 grömm uppfyllingarefni. Eitthvert kítti. Sterkja. Og restin var bara ble. Annars er þetta mjög mismunandi milli landa. Versta skítakebabbúlla í Berlín er til dæmis ábyggilega betri en sú besta í Finnlandi (og víðast hvar í Svíþjóð líka – ég myndi ekki treysta á kebabið utan Malmö a.m.k., en það er kannski heldur ekkert spes kebab í München).

Ég keyrði meira, keyrði meira. Nadja gekk frá bókun á gistiheimili fyrir mig og þangað kom ég líklega hálftíu. Fyrir klukkutíma síðan. Í Örnsköldsvik. Þetta er fínt. Voða sætur bær. Á morgun keyri ég síðustu 800 kílómetrana. Ég á hálftíma eftir af American Gods og verð að finna mér eitthvað nýtt. Ég byrjaði líka einhvern tíma í ferðinni á Lolitu eftir Nabokov og er búinn að lesa 19% af henni. Eftir því sem ég les meira af henni því verr verður mér við hugtakið „óáreiðanlegur sögumaður“ sem var fleygt mikið hér um daginn í kjölfarið á pistli Kristínar Svövu á Druslubókavefnum (ég nenni ekki að fletta því upp hver sagði hvað og hvernig nákvæmlega – þetta er á bokvit.blogspot.com nema það sem er á félagssamskiptaheimasíðuvinavefjum). Allar frásagnir eru óáreiðanlegar og allar eru áreiðanlegar. Að sama skapi eru allir sögumenn bæði áreiðanlegir og óáreiðanlegir. Það sem er oftast meint með óáreiðanlegum sögumönnum – eða ég skildi það þannig í gamladaga – er að þeir ljúgi, þeir viti betur en fegri viljandi sinn hlut eða ófegri annarra. Því allt annað er bara perspektív. Allar lygarnar sem við burðumst um með um okkur sjálf og heiminn og það hvernig allt virkar og þetta hvernig við þykjumst sjá í gegnum alla skapaða hluti (vegna þess að við erum svo vel gerð og gædd svo miklu innsæi og aðrir eru svo útreiknanlegir) er bara að vera mannlegur. Það er bara að hafa perspektíf. En einsog hugtakið var notað í þessari umræðu var látið einsog upplifanir Humberts Humberts á veröldinni (og Dolores litlu) væru objektífar en ekki subjektífar. Að stúlkan „væri“ eða „væri ekki“ að tæla hann, væri eða væri ekki tælandi – á meðan kynþokki getur einmitt ekki verið objektífur nema rétt í besta falli sem lífeðlisfræðileg útskýring á óumflýjanlegum hormónum (sem ég kann ekki að segja frá). Annars er kynþokki – eða annað sambærilegt eitthvað sem kviknar á milli tveggja manneskja í samskiptum þeirra – súbjektífur. Fegurðin er í auga sjáandans og ljótleikinn líka. Eini vitnisburðurinn sem við höfum um samskipti Humberts og Lolitu eru vitnisburður Humberts og það eina sem við getum grætt á því að hlýða á hann er skilningur á því hvernig Humbert er til, hvernig hann hugsar og hvað hefur komið fyrir hann einsog hann hefur upplifað það og sagt frá því. Það að ætla að lesa úr vitnisburði hans objektífan sannleik er einhvers konar endursköpun. Hún er ekki ófrjó, ég á ekki við það, og þar með ekki endilega vitlaus íþrótt. En hún víkur mjög róttækt frá því sem finna má í bókinni, það er ekki lengur lestur á þessari tilteknu bók heldur framhald eða hliðstæða. Og þær bækur eru reyndar líka til – Sara Stridsberg hefur til dæmis skrifað eina.

Í nótt svaf ég tæpa sjö tíma en í gærnótt bara rúma þrjá, nóttina þar á undan fimm og líka fimm nóttina fyrir það. Sjö er alveg fínt ef maður fær það á hverjum degi. En ég er samt alveg þrollaþreyttur. Þetta er líka svo undarleg þreyta þessi keyrsluþreyta. Ég er í alvöru verulega þreyttur í handleggjunum, einsog ég hafi verið að bera hluti – ekkert mjög þunga hluti, en samt – í allan dag. Líkaminn er fjarska lúinn en á sama tíma þráir hann hreyfingu. Mig langar ógeðslega mikið út í göngutúr en sénsinn að ég nenni því. Ég gleymi því reglulega hver sagði eitthvað á þá leið að það væri til marks um vitsmuni að geta hugsað tvær andstæðar hugsanir samtímis – að innihalda mótsagnir (eða mergðir, einsog Whitman) – en líklega er það til marks um ótrúlega flottan líkama að hann geti verið í senn algerlega dasaður og troðfullur af ónotaðri orku. Og það er alveg áreiðanlega til marks um svefnleysi mitt að ég skuli sitja hér og flissa að tilfyndninni í sjálfum mér.

Góða nótt.

Vaknaði, át morgunmat, las Mústafa fyrir Aram og fór með hann á leikskólann. Svo hófst hin epíska för. Ég tók rútuna til Haparanda, þar sem ég mátti húka í 4 klst áður en rútan til Luleå lét sjá sig. Í Luleå lenti ég í því æsilega ævintýri að fá synjun á bæði kortin á matsölustað. Rétt fyrir brottför næturlestarinnar til Stokkhólms kom í ljós að þetta var tækinu að kenna. Það reddaðist. Nú ligg ég í koju með grátandi ungabarn í næsta klefa og hrjótandi stútungskall í neðri kojunni. Ég er í miðið og sem betur fer er efri kojan auð. Í höfuðstaðinn komum við skömmu eftir hádegi á morgun.

Ég lauk við Calvino í byrjun ferðar og ekki seinna vænna því ég var kominn með leið á honum. Kláraði rétt í þessu Nóvember 1976 eftir Hauk Ingvarsson. Hún var ekkert minna en æðisleg. Ég hefði um hana fleiri orð ef ég væri ekki að blogga á símann minn (þetta er tímafrekt).

Fætur. Kaffi. Jógúrt. Það voru ekki til bananar svo ég át müsli út í jógúrtið. Þetta er náttúrulega ekki normalt. Leikskóli. Það voru engir pappakassar í búðunum. Ég pakkaði meira. Vesenaðist. Fékk leiðréttingu á skattaútreikningum (hér er áætlað á mig fyrirfram). Í stað þess að borga 400 evrur borga ég 3.000 evrur (næsta hálfa árið). Ég datt upp fyrir skattleysismörk og fæ þar af leiðandi minna í vasann en ég hafði þegar ég var undir skattleysismörkum. Eða allavega næstum því. Það var nú aldeilis óvænt og gaman. Ég sem hafði séð fram á að geta kannski gert upp gamlar syndir við íslenska skattinn í ár, með peningunum sem ég fæ frá frúnni í Vatnasafninu á Stykkishólmi, hvar ég verð vellaunaður gestur í þrjá mánuði í haust. En það verður varla.

Ég fagnaði þessum áfanga með því að kaupa mér furðusmásöguna Epli Iðunnar eftir Jóhann Þórsson á Skinna.is. Fyrir 229 krónur (ég hef ekki efni á að spreða meiru í litteratúr). Eftir matinn (ég gerði sushi) lagðist ég bakveikur (eldhús eru hönnuð með lágvaxnar konur í huga, ekki fyrir tveggja metra menn í klukkustundarlöngu sushirúlleríi) í rúmið og las söguna. Útgefandinn var búinn að plögga henni nokkuð – og höfundurinn – á Twitter og plúsnum. Hún hefur verið að gera það gott á metsölulista Skinna.is – ég veit ekki hvað það þýðir samt. Ég reikna ekki með því að það seljist mikið af bókum þar ennþá. En allavega. Sagan reyndist hugvitsöm og skemmtileg og spennandi og stemningin fín – þótt hún virki í aðra röndina líka einsog stílæfing fyrir lengra og flóknara verk, einsog einn þáttur í ágætis sjónvarpsseríu þar sem ég missti af fyrstu fimm þáttunum og það eru að minnsta kosti 20 eftir. Kannski áttaði ég mig bara ekki á því hvað höfundinum lá á hjarta – kannski er ég bara orðinn sjúkur af því að lesa pólitískar bókmenntir og haldinn þráhyggju eftir að finna boðskap og merkingu.

Þetta er kokkerí upp úr norrænni goðafræði, sem ég man ekki að ráði.Einhvern tíma reyndi ég að skrifa svona bókmenntir – skrifaði eina barnasögu og nokkra tugi blaðsíðna í því sem myndi líklega heita fantasía – en það mistókst herfilega. Það er erfitt að skrifa svona sögur. Maður þarf að kunna það. (Eiríkur, djöfull geturðu stundum hamrað á selvfölgelighedum, maður þarf að kunna að skrifa allar sögur ætli maður að skrifa þær). Sagan er ágætlega skrifuð en skortir betri textaritstjórn og yfirlestur – setningar eru ágætlega úthugsaðar en óþarflega klunnalegar.

Og frágangur á rafbókinni er lélegur – sem er varla höfundi að kenna. Það er inndráttur á öllum málsgreinum (en á aldrei að vera t.d. á fyrstu málsgrein) og að mér sýnist eitt og hálft bil á milli málsgreina alla jafna en tvöfalt þegar það á að vera tvöfalt, svo lítill munur er á þeim stöðum þar sem skil verða í frásögn – og venjulega er tvöfalt bil – og venjulegra málsgreinaskipta. Skyndilega er maður bara annars staðar á öðrum tíma og skilur ekkert hvers vegna. Þetta fer kannski ekki í taugarnar á öllum en mér fannst þetta truflandi. Línubil skipta máli. Kápan er líka ljót. En sagan fær fullt af stjörnum þrátt fyrir nefnda annmarka og ég les ábyggilega meira eftir Jóhann síðar.

Ég lagði Aram Nóa. Við lásum Nýju fötin keisarans. Hann ætlaði ekki að vilja að fara að sofa vegna þess að apinn sem hann er vanur að sofa með er týndur. Hann sefur reyndar með hátt í tug tuskudýra og apinn er bara einn úr hjörðinni. Og svo sofnaði hann samt.

Við Nadja horfðum á Mad Men. Á morgun tek ég rútu og lest til Rejmyre í Svíþjóð, til að ná í bílaleigubíl, og verð kominn seinnipart fimmtudags.

Maður vaknar alla daga eins. Nema suma daga. Í dag glaðvaknaði ég klukkan 6.20 – og hafði þá rétt sofið í fimm klukkustundir. Sólin skein innum gluggann, sem var opinn svo kaldur andvarinn barst inn. Ég teygði mig í símann og las tölvupóst, renndi í gegnum einn kafla í kapitalistabókinni (ég nenni ekki að skrifa allan titilinn, ef þið vitið ekki hvaða bók ég er að tala um verðið þið bara að fletta aðeins aftur í tímann til að komast að því). Næst vaknaði Nadja og fór strax framúr, svo kom Aram inn til mín og lagðist hjá mér áður en við fórum á fætur.

Og þá tók dagurinn að verða hefðbundnari. Við vorum að vísu komnir óvenju snemma á leikskólann. Og ég vann ekki neitt – pakkaði bara. Dró með mér nokkra blauta pappakassa og leyfði þeim að bakast í sólskininu. Hlustaði hátt á tónlist og pakkaði diskum og pottum og pönnum. Rölti út í búð í sólskininu. Rölti aftur heim. Pakkaði meira. Fór í sturtu. Lagaði lasagna. Já – ég gleymdi einu. Í hádeginu ætlaði ég að gera ricotta en það fór eitthvað úrskeiðis og helvítis mjólkin ysti aldrei almennilega. Þess vegna fór ég (aftur) út í búð og keypti ostinn. Einsog einhver andskotans meðaljón.

Allavega. Lasagnað var samt vel heppnað. Einsog allt annað sem ég elda, heimilisfólki mínu til ómældrar ánægju.

Í dag fékk ég líka þau tíðindi að ég verði að skila nýjum pistli í Klassekampen fyrir föstudag. Síðast skrifaði ég um Gillzenegger og nauðgunarmálið – eða réttara sagt rithöfundaferil hans í ljósi nauðgunarmálsins. En altso. Ég verð sem sagt að gera þetta í vikunni. Einhvern tíma meðan ég er ekki að pakka eða keyra 4500 kílómetra sem sagt. Líklega er best ég geri þetta á miðvikudaginn í rútunni, lestinni og á hamborgarabúllunni MAX í Haparanda.

Ég vaknaði við ægilegar draumfarir. Einsog venjulega þegar mig dreymir eitthvað – og það gerist æði sjaldan – þá er heilinn á mér að beita mig einhvers konar sækóterror. Og það hefur mjög oft með ástvini mína að gera, sem þá svíkja mig á einhvern hryllilegan hátt. Í morgun gerðist það í annað skiptið á mjög stuttum tíma að mig dreymir afar raunverulegan draum þar sem konan mín tilkynnir mér að hún vilji skilnað. Sækóterrorinn er oft miklu verri en þetta, eða miklu ágengari. Í þeim versta sem ég man – og mig dreymdi þegar við bjuggum á Fleminginkatu í Helsinki, líklega sumarið sem við giftum okkur – var Nadja að aðstoða einhvern listamann, kunningja sinn, við konseptlistaverk í eldhúsinu og ég mátti alls ekki undir neinum kringumstæðum trufla. Konseptið gekk út á að taka upp fullnægingar á segulband og átti helmingurinn að vera feikaður en hinn helmingurinn alvöru. Ég man ekki hvort það var neitt dýpra – líklega átti þetta að vera bakgrunnur á myndlistarsýningu. Allavegana. Ég sat síðan í stofunni og reyndi að vinna á meðan konan mín (verðandi) sat í eldhúsinu með listamanninum og stundi ýmist undan eigin snertingum (a.m.k. það mér var sagt) eða af leikaraskap. Þessi draumur eyðilagði alveg fyrir mér daginn á sínum tíma.

Einsog gefur að skilja er ekki heldur mjög gaman að dreyma að konan manns tilkynni manni að hún vilji skilnað og einsog ég sagði var þetta allt mjög raunverulegt. Þetta var sem sagt samtalið – ég man ekki hvar við vorum og það skiptir í sjálfu sér ekki máli. Hún er nýbúinn að segja mér þetta og það kom mér algerlega á óvart. Við sátum einhvers staðar og ræddum skilnaðinn, eða rifumst um hann, réttara sagt. Og svo vakna ég í svitakófi með þessa helvítis ónotatilfinningu í líkamanum. Nadja er enn sofandi í rúminu við hliðina á mér og Aram er kominn upp í við hliðina á henni. Ég sofna aftur og festist í sama draumi. Vakna og Nadja er farin á fætur með Aram. Ég átti „sofmorgun“ í dag og fer aftur að sofa. Lendi aftur í sama drauminum. Þetta gerist tvisvar-þrisvar til viðbótar og mér er farið að líða verulega illa. Þegar ég vakna veit ég að stend ekki í skilnaði – þarf ekki að berjast fyrir því að fá Aram um jólin eða velta mér uppúr því hvernig nýi kærastinn í London líti út – en strax og ég sofna breytist það og ég er lentur í sama þráhyggjufulla, sorglega rifrildinu, að reyna að tala í gegnum kökkinn í hálsinum á mér, að reyna að vera sanngjarn og skilningsríkur og standa með sjálfum mér og díla við þennan hafsjó af óþægilegum tilfinningum án þess að brotna niður og hlaupa í burtu.

Ég reikna með því að undirmeðvitundin sé að gera mér skilmerkilega grein fyrir því hversu ríkri höfnunartilfinningu ég bý yfir.

Á endanum gafst ég upp og fór á fætur. Ég meikaði einfaldlega ekki að sofa út í þessum terror. Nadja og Aram voru í stofunni að horfa á Lotta på Bråkmakargatan og ég settist niður og sá endann með þeim. Svo fórum við að vesenast með að pakka, átum grillafganga og þegar Aram fékk sér lúrinn lagðist ég líka og bætti mér upp svefntapið í morgun (sem er kannski ekkert svefntap miðað við venjulegan dag – ég svaf alveg í níu tíma, en ég hefði átt að geta sofið í ellefu!). Og sem betur fer lét terrorinn alveg á sér standa í lúrnum. Ég svaf reyndar einstaklega vel. Las svo nokkrar borgir í Calvino og hálfan kafla í 23 things they don’t tell you about capitalism (mikið er annars óinspírerandi að lesa hagfræði, fræðandi en meira að segja svona hagfræði fyrir almenn eðjót einsog mig skortir allar hæðir – en maður getur í sjálfur sér tekið hana með sér út í dálitlar hæðir, en hún þarfnast svo mikillar hjálpar frá lesandanum).

Þegar ég vaknaði tæmdi ég einn eldhússkápinn og þreif og lagaði síðan kvöldmat – paprikur fylltar með kúabaunasalti. Þær biðu í ísskápnum í klukkutíma og tímann notaði ég til þess að skrifa langan tölvupóst til besta vinar míns. Eftir matinn horfðum við Aram á formúlubíla og fiskiskip á Youtube, lásum Rasmus Klump, Krakkar busla í bleytu og Árstíðirnar eftir Eldjárn (sem fer aftur á bókasafnið á morgun). Við skæpuðum líka örstutt við mömmu og pabba á Ísafirði.

Við feðgarnir fórum beint út í sólina að leika eftir morgunmatinn. Nadja kom út upp úr ellefu. Fjölskyldan lék sér í fótbolta í smástund fyrir hádegismatinn. Svo fórum við í búðina og Aram svaf í vagninum á meðan. Svo hreinsaði ég filterinn á eldhúsviftunni og ofninn, tæmdi einn skáp og gerði tilbúið fyrir kvöldmatinn.

Aram var úti í garðinum að leika með börnum nágrannanna, eftirlitslítið, allan seinnipartinn. Við grilluðum pylsur og lax og papriku og maískólfa og kartöflur. Og sojapylsur. Og átum okkur snælduvitlaus.

Það er undarlegt hvað Ósýnilegu borgirnar hans Calvino eru kunnuglegar. Ekki bara borgirnar sjálfar heldur líka frásagnirnar af þeim. Samt er ég alveg handviss um að ég hef ekki lesið þetta áður. Stundum finnst mér bara einsog ég hafi aldrei gert annað en að lesa þessar borgir. Ég les þær hægt. Ekki vegna þess að ég vilji ekki troða þeim í andlitið á mér einsog hverri annarri kryddpylsu heldur vegna þess að ég glata hreinlega þráðinum ef ég les þær ekki hægt. Ég held að ég lesi reyndar almennt bara mjög hægt. Mér sýnist annað fólk stundum raða í sig bókum á hraða sem ég myndi aldrei ráða við.

Keypti mér Bónusstelpuna í dag. Rafbók. Hún verður skemmtileg. Held ég að hljóti að vera. Ég á enn eftir að redda mér hljóðbók fyrir epíska roadtrippið mitt. Það kemur aldrei neinn með neinar uppástungur.

Eiríkur Örn byrjar allar færslur á því að vakna. Svo fær hann sér morgunmat. Lengi vel var það müsli en upp á síðkastið er það oftar jögürt. Hann drekkur mjólkurkaffi og fer með son sinn, Aram Nóa, á leikskólann. Svo kemur hann við í búðinni á leiðinni heim og fer að vinna. Í dag tók hann með sér pappakassa úr matvöruversluninni og lagði síðan lokahönd á skáldsögu sem hann hefur unnið að í fjögur ár. Frá því að hann tók að nefna bókina á hverjum degi á blogginu sínu hefur liðið heil eilífð, finnst honum, en það eru samt ekki nema nokkrir dagar af þessum tæplega fimmtánhundruð dögum. Hann sendi konunni sinni smáskilaboð og bað hana að kaupa tvo bjóra á leiðinni heim. Til þess að fagna. Síðan las hann bloggin og dæsti. Íhugaði fyrir forvitni sakir að byrja aftur á Facebook en afréð að láta það vera. Ef það er eitthvað sem gæti gert mann geðveikan væri það Facebook. Vond samræða er ekki betri en engin samræða. Þögnin er betri en innantómur gjallandinn.

Konan kom að endingu heim með drenginn og bjórinn. Fjölskyldan fór saman í sána. Eiríkur Örn lagaði makkarónubolognese í kvöldmat og vaskaði upp. Nú er dagur að kvöldi kominn. Hann er búinn með annan bjórinn og bráðum ætlar hann að opna hinn. Það verða í minnsta lagi 3-4 vikur áður en hann þarf að hugsa um skáldsöguna sína aftur. En fyrst þarf einhver að leggja drenginn. Þetta leggur sig ekki sjálft.

Í dag er þjóðhátíðardagur Norðmanna.

Í dag ákvað ég – eftir að hafa lesið frétt um forsetagrein eftir ónefndan klámguðfræðing – að maður þyrfti kannski að leggja meiri vinnu í að láta sér líka vel við fólk. Altso fólk á þingi, fólk í framboði. Ólaf og Þóru. Að reyna að röfla minna um framakrata, gaddhesta og smjörkúka. Að fyrsta heiðarlega spurningin sem maður vilji spyrja aðra sé ekki: Af hverju ertu svona ógeðslegur skíthæll?

Þannig byrja og enda mörg blogg í dag. Margar aðsendar greinar. Jafnvel fréttir og fréttir af Facebook.

En altso. Jógúrt, kaffi. Enginn leikskóli því í dag er uppstigningardagur (ofan í þjóðhátíðardag Norðmanna – þeir missa því væntanlega einn frídag í ár). Pakkaði eldhúsdóti.

Í hádeginu átum við úti. Grænmetisborgara frá því í gær. Það var sól. Annars hafa skipst á skin og skúrir í dag. 24% líkur á þrumuveðri segir síminn minn.

Tók mér síðan pásu. Fékk mér lúr og las í tveimur bókum – Invisible Cities eftir Italo Calvino og 23 They Don’t Tell You About Capitalism eftir Ha Joon Chang. Sú fyrrnefnda er umtalsvert betri en sú síðarnefnda, þótt báðar séu reyndar fyrirtak.

Ég kláraði annars siðferðissálfræðitryllinn minn í gær. Hún var fróðleg þótt mér þættu ekki allar rökleiðingarnar frábærar. En mikið af skemmtilegu smælki, mikið af áhugaverðum rannsóknarniðurstöðum. Eitt af því áhugaverðasta var að hægrimenn (conservatives) eiga auðveldara með að setja sig í spor vinstrimanna (liberals) en öfugt. Hægrimenn eru sem sagt umtalsvert betri í að svara spurningum einsog þeir væru vinstrimenn en vinstrimenn eru í að svara spurningum einsog þeir væru hægrimenn. Vinstrimenn gera sér alls konar hugmyndir um hægrimenn sem standast ekki en hægri menn eru ekki haldnir sams konar fordómum. Og hafiði það, hipparnir ykkar.

Það sem situr eftir að lestri loknum er meðal annars þetta: Það er mikilvægt að skilja þá sem maður er ósammála, kannski er það jafnvel forsenda þess að lýðræðið gangi upp. Og með því að „skilja“ á ég ekki við þetta patróníserandi rugl um að þeir sem eru ósammála manni séu á einhvern máta „gallaðir“ (altso vitlausari en maður sjálfur, viðkvæmari fyrir manipúlasjón). Og það getur líka verið þess virði að minna sig á að líkindin á því að maður – og manns mengi, því skoðanir okkar fylgja mestmegnis hópalógík – hafi alltaf rétt fyrir sér eru fjarska lítil. Árni Johnsen hlýtur að hafa rétt fyrir sér um eitthvað (annað en það sem ég er sammála honum um). Að svo miklu leyti sem maður samþykkir rétt og rangt sem niðurstöður í pólitík auðvitað. Og ef maður gerir það ekki hlýtur maður að sækjast eftir málamiðlunum – þá telur maður bara atkvæðin og reiknar kúrsinn út frá því. Eitthvað þannig. Þetta eru einfaldanir. Flækjur á einföldunum. En við hugsum yfirleitt ekki þannig. Eða, réttara sagt – flestir kaupa þetta abstrakt en strax og við tökum konkret dæmi byrjum við að rökræða okkur í burtu.

Svo við tökum dæmi um eitt heitt móralskt efni: hver er það sem ákveður að bleikt fyrir stelpur og blátt fyrir stráka (eða litaaðgreining kynja yfir höfuð) sé „tímaskekkja“? Eða „röng“? Eða „rétt“? Hvernig ræðum við þessa litaaðgreiningu – og ólíkar skoðanir okkar á henni – án þess að það leiði út í uppnefni? Og menntað fólk kann líka að uppnefna – „tímaskekkja“ er jafn mikið uppnefni og gaddhestur og smjörkúkur og framakrati og öfgafemínisti. Það er algengt að umburðarlyndir vinstrimenn líti svo á að þeir sem eru ósammála þeim séu tímaskekkjur – einhvers konar hellisbúar í geimskipum – að veröldin sé í framrás og sú framrás verði mæld í því að veröldin taki í ríkari mæli upp vinstra siðferði.

Við smættum og afhúmaníserum. Ég smætta og afhúmanísera.

Ég á nota bene svo sannarlega ekki við að hægrimenn smætti ekki líka og afhúmaníseri – og mér þykir líka litaaðgreining kynja hallærisleg (en sýnu alvarlegra þegar heilu menningarheimarnir eru skilgreindir sem „karla“ eða „kvenna“). Ég á bara við að við erum öll sannfærð um að við ein höfum komist að réttustu niðurstöðunni í öllum siðferðilegum og pólitískum álitamálum – allir aðrir misstigu sig á leiðinni, villtust og afvegaleiddust eða hafa hagsmuna að gæta (umfram okkur sem eru hlutlaus, gáfuð og næm). Og það er ekki hægt að koma í veg fyrir það – öll okkar hugsun (þar með talin þessi hér) er merkt þessari vissu. Ég held ekki einu sinni að það sé gott að koma í veg fyrir það – ef að hugmyndaþróun er að nokkru leyti darwinísk er mikilvægt að við gerumst ekki slíkir afstæðishyggjusinnar að við afsölum okkur réttinum til að hafa einfaldlega á réttu að standa. Ég held bara að það sé mikilvægt að skilja og skynja þá sem maður er ósammála og stunda ekki samræðu einsog jarðýta.

En ég las sem sagt ekkert í þessari blessuðu bók í dag enda kláraði ég hana í gærkvöldi. Ég ætti miklu heldur að delera eitthvað um Calvino. Það væri áreiðanlega gleðilegra fyrir alla. Maður getur samt ekki eytt öllum deginum í að blogga svo það bíður betri tíma.

Ég hlóð líka Subbukallabókinni inn á símann minn til að skoða epub-skjalið annars staðar en í tölvunni minni – símalesarinn (Ionic) gerir það sama og Adobe forritið í tölvunni og teygir á forsíðumyndinni svo hún passi skjánum. Ég skil ekki þann fítus. Hann er alveg fáránlegur.

Pakkaði meira eldhúsdóti. Pakkaði kryddum og matvinnsluvélum, sleifum og bökunarformum. Lagaði viðburðaskrána mína (sjá hér vinstra megin). Skrifaðist á við sænska forleggjarann minn. Eldaði panang með tofú í kvöldmat. Svo glápir maður á eitthvað, les eitthvað og fer að sofa.

Annar ömurlegur dagur. Á vorhátíðinni í gær hafði ég tekið eftir því að það var komið gat á nýju sokkana mína og þegar ég vaknaði í morgun byrjaði ég á því að fara á klósettið og klippa á mér fimmtán metra langar táneglurnar með trésög. Eftir jógúrt, kaffi og leikskóla ætlaði ég að taka strætó niður í bæ. En upp á síðkastið hef ég gengið heim með vagninn og Nadja sótt Aram á hjólinu (hjólið mitt er í klessu). En nú var ég ekki á leiðinni heim og þurfti að skilja vagninn eftir engu að síður, svo ég þarf að sækja hann á morgun. Næst áttaði ég mig á því að ég var ekki með Oulukortið mitt því ég hafði látið Nödju fá það þegar þau mæðginin fóru í sund á helginni og hún gleymt að skila því. Sem þýddi að ég þurfti að borga í strætó, fram og til baka – samtals sex evrur og 40 sent. Og það er náttúrulega brjálæði.

Ég fór niður í bæ til þess að tala við skattinn. Það segir líklega sína sögu að það var ánægjulegasti hluti dagsins, hugsanlega fyrir utan kvöldmatinn. Eftir fundinn fékk ég mér pizzu og settist á kaffihús til að vinna. Ég hafði gleymt kindlinum mínum heima og dundaði mér því við að skematísera – rifja upp allar staða-vandi-lausn sögur í bókinni (eða auðvitað ekki allar, svona sögur leynast margar í hverri setningu ef vel er að gáð, en þær allra helstu a.m.k.). Þetta reyndist tilgangslaust og veitti mér enga nýja sýn, einsog ég hafði hálfpartinn verið að vona. Ég gleymdi auk þess að fara í gegnum einar samræður sem ég er nýbúinn að breyta og lá miklu meira á, gleymdi að uppfæra upplestradagskrána á heimasíðunni minni og svara tölvupóstum. Og svo eyddi ég alltof miklum tíma í hangs og kaffihúsið var ömurlegt, tónlistin var ömurleg og allt dró sífellt til sín athygli mína.

Næst fór ég í búðina og keypti í matinn – nú mundi ég að kaupa fyrir frídaginn líka (allt lokað á uppstigningardag). Svo kom ég heim og lék aðeins við Aram – það var ekki ömurlegt. Það var sól og blíða, átján gráðu hiti og við róluðum og spörkuðum bolta. Svo fór Nadja í jóga og ég fór að laga kvöldmatinn – sem var linsuquinoaborgarar með kóríanderpestó og rúkóla og bakaðri papriku. Eða, ég byrjaði reyndar á fjörutíu mínútna uppvaski (gærdagurinn og dagurinn í dag). Aram horfði á bílamyndina og hjálpaði mér svo að leggja á borðið og snúa salatinu í tilþessgerðri salatssnúningsskál (ég veit ekkert hvað þessi suðurevrópska aðgerð heitir á íslensku). Maturinn var mjög fínn.

Þegar ég ætlaði að leggja Aram eftir matinn fékk hann brjálæðiskast og vildi ekki sjá að ég legði sig. Sem var ömurlegt. Hann grét og öskraði að mamma hans ætti að leggja sig og ég þurfti að halda á honum sparkandi trylltum inn á baðherbergi. Það gekk yfir á endanum. Við lásum Í búðinni hans Mústafa í tíuþúsundasta sinn.

Mér er illt í bakinu. Illt í eyrunum. Ég er þreyttur og ef maður væri ekki litinn hornauga fyrir það myndi ég sprauta hreinni amfetamínprósakklausn í hálsslagæðina á mér. Ég þarf að dröslast í sturtu svo fýlan af mér geri ekki út af við mig en ég nenni því ekki.

Þetta líf, þetta líf!

Ömurlegur dagur. Ég held ég sé eitthvað veikur. Nema það séu himintunglin. Loftþrýstingur. Ég held það bresti brátt á með þrumuveðri og þá líður mér alltaf einsog hausinn á mér sé að springa.

Jógúrt og banani, kaffi, leikskóli. Fór ekki í búðina á leiðinni til baka af því ég hugðist ekki elda neinn kvöldmat. Það var vorhátíð á leikskólanum sem hófst klukkan sex og lauk klukkan sjö og ég sá ekki fyrir mér að ég myndi nenna að byrja að elda kvöldmat klukkan hálfátta-átta. Ekki á virkum degi allavega. Svo við fórum út að éta á kínverskan stað sem er hér einhvers staðar í skóginum. Maturinn minn var góður (setsjúan kjúklingur) en allir aðrir pöntuðu sér eitthvað rusl og geta sjálfum sér um kennt. Ekki þar fyrir að þetta eru nú engir gourmet veitingastaðir hérna í úthverfinu, inni í miðju finnsku skóglendinu.

Nema hvað. Kom heim og svaraði spurningum Grapevine, þessum tveimur sem ég átti eftir (og hafði hugsað mér að sleppa – en Haukur Magg sýnir enga linkind, þótt hann hafi reyndar sagt að ég mætti sleppa spurningum, þá stóðst það auðvitað ekki neitt þegar til kastanna kom). Ég var mjög skemmtilegur. Þetta voru bestu svörin mín. Þeir vita hvað þeir eru að gera þessir blaðamenn.

Og svo var dagurinn ömurlegur. Ég reyndi bróðurpartinn af vinnudeginum að panta flugfar til Barcelona fyrir fjölskylduna en fékk endalaus errorboð og allir láta einsog það sé ekki þeim að kenna – flugfélög, ferðaskrifstofur, bankinn og borgun.is. Líklega þarf bara að hringja pöntunina inn með öllu því veseni og aukagjöldum sem slíku fylgir. Af þessu fékk ég feykilegan höfuðverk (nema það hafi verið himintunglin). Svo las ég þessa kafla í bókinni sem ég var efins um og ég er ekkert efins um það lengur. Þetta er alveg skotheld bók. Og ég mun samt hafa áhyggjur af henni næsta rúma hálfa árið að lágmarki. Þannig er það bara.

Svo lá ég og las svolítið um það hvernig trúarbrögð (í skilningnum hópar af fólki sem stunda sameiginleg ritúöl og líta á þau sem heilög) gera fólki auðveldara um vik að þjappa sér saman og standa sig betur í samkeppni hópa. Þar kom meðal annars fram að samkvæmt rannsóknum endast kommúnur betur ef þær krefjast fórna af meðlimum sínum, og þær kommúnur sem stofnað er til á trúarlegum forsendum endast að jafnaði lengur en þær sem stofnað er til á veraldlegum forsendum. Ástæðan er sú að þeir sem trúa efast ekki að sama marki um markmið hópsins eða þau ritúöl sem notuð eru til að skapa hóptilfinningu (svo sem bænir og messur og söngvar og leikfimi og hóphugleiðsla) – veraldlegar kommúnur (sem voru í þessari rannsókn flestar á vegum sósíalista) héngu ekki jafn lengi saman vegna þess að þar var statt og stöðugt verið að pota í allt, rýna í það og rífast og efast um tilganginn og þar fram eftir götunum. Sem meikar náttúrulega sens.

Allavega. Við fórum á vorhátíðina og það var gaman og svo átum við kínamat og gengum heim í hnapp undir regnhlíf.

Hvernig var þetta nú aftur? Jógúrt með müsli, kaffi, leikskóli. Leiðindaveður. Hálfblautt en ekki alveg. Kom heim og las og las. Og las og las og færði síðan inn ríflega 300 athugasemdir. Ég á eftir að laga eitthvað smáræði í þriðja hluta – eða laga, það eru kaflar sem virka ekki alveg einsog þeir eiga að virka. Nema ég hafi bara verið of þreyttur þegar ég las þá í þessari yfirferð (þetta eru nýjir kaflar og mér fannst þeir stórfínir í fyrstu yfirferð, þetta var önnur). Það kemur í ljós á morgun. Annars er þetta fáránlega nevrótísk vinna. Ég átta mig á því að ég hef allt sumarið fyrir mér, eða bróðurpart þess allavega, en það er samt alltaf síðasti séns til þess að koma í veg fyrir mistök. Þegar það er búið að prenta þetta er það endanlegt. Búið.

Ég hef einu sinni gert ófyrirgefanleg mistök. Það var í Howl-þýðingunni minni, þar sem illuminated varð flóðlýst en átti að vera (og var fyrst) uppljómaðir. Uppljómaðir menn á húsþökum urðu ósköp venjulegir menn á flóðlýstum húsþökum. Ég breytti því einhvern tíma snemma í ferlinu – a.m.k. áður en ég tók upp hljómorðadiskinn með Gímaldin því þetta er vitlaust þar líka. Sú bók fór í gegnum ritstjórn á held ég fjórum forlögum áður en hún kom út og var þess utan lesin af ótal öðrum – ég fletti upp í alls lags bókum (sérstaklega um Ýlfur) og ráðfærði mig við fólk og bar saman við þýðingar á þau mál sem ég kann eitthvað í. Það vantaði ekki að ég væri að vanda mig, að metnaðurinn væri mikill. Og samt skeit ég í brækurnar í þýðingu á einu frægasta kvæði bandarískrar bókmenntasögu. Og ég get aldrei tekið þetta til baka; þetta verður aldrei endurprentað, enda held ég að litla upplagið sem var prentað sé stjarnfræðilega langt frá því að vera búið. Fokk.

Þetta má ekki. Og þetta má ekki koma fyrir í Illsku. Ekkert ömurlegt fokkopp sem ég verð mörg ár að jafna mig á. Þau eru auðvitað annars eðlis fokköppin sem geta komið fyrir í manns eigin bók en sem geta komið fyrir í þýðingu – en ég veit líka alveg hversu blindur maður getur orðið. Maður getur orðið mjög blindur. Ég hef leiðrétt og lagað fáránlega hluti í handriti að öllum mínum bókum. Ég viðurkenndi þetta ekki einu sinni lengi, með Ýlfur – sagði bara að flóðlýst og uppljómaðir væri jafnrétthá túlkun. Og í einhverjum bókstafsskilningi er það alveg rétt. En það breytir því ekkert að ég og allir aðrir vita hvað var meint þarna.

Við átum couscoussalat í kvöldmat. Lásum Í búðinni hjá Mústafa. Horfðum á Game of Thrones.

Á næstu dögum bíður mín að panta far til Frakklands, svara síðustu spurningunum fyrir Grapevine, lesa meira og vandlegar og pakka og flytja.

Ég vaknaði við að sólin skein innum gluggann og ég skildi ekkert hvers vegna Aram hafði ekki komið enn. Eftir smástund leit ég á klukkuna og þá var hún 4:44 og ég búinn að sofa í tæpa fjóra tíma. Mér gekk eiginlega ekkert að sofna eftir það. Aram kom skömmu fyrir átta og við fórum á fætur og horfðum á Lukku-Láka. Ef maður efast um að pólitískur rétttrúnaður hafi komið einhverju til leiðar á síðustu 20 árum ætti maður að horfa á Lukku-Láka og velta því fyrir sér hvort nokkuð af þessu sé einu sinni hugsanlegt í dag. Ég man ekki til þess að Lukku-Láki hafi verið sérstaklega mikill helgibrjótur eða umdeildur – en þetta er eiginlega bara reykingar, ofdrykkja, ofbeldi og staðalmyndagrín. Fyrir utan auðvitað að svo gott sem allar kvenpersónur eru mellur (eða Can Can dansarar). Ef að Lukku-Láki yrði fundinn upp í dag yrði hann bannaður. Hann er svona félagslegt asbest. Freon síns tíma.

Nei, ég er kannski eitthvað að ýkja. En allavega. Teiknimyndirnar eru líka feykilega hugvitssamar, sniðugar og fallegar. Og svo var auðvitað Svala Sjana, sem var sko enginn can can dansari – en hún var ekki í þessari mynd. Svala Sjana lék líka stórt hlutverk í Deadwood. Vætu Erpur var líka bæði í Lukku-Láka og Deadwood – og ætli Wild Bill Hickok hafi ekki komið fyrir í Lukku-Láka líka? Hann var allavega í Deadwood. Deadwood var kannski bara Lukku-Láki fyrir fullorðna. Nema það er minna reykt í Deadwood og meiri allsberilegheit. Og meira bölvað, auðvitað.

Svo vöktum við Nödju með súkkulaði, kaffi og armbandi sem Aram gerði á leikskólanum. Fórum öll saman út í göngutúr í sólinni, stoppuðum á leikvelli og á ströndinni – komum svo heim og átum paelluleifar, sem voru, einsog spáð hafði verið, betri í dag en í gær. Eftir matinn fór ég loks að finna fyrir þreytunni og fékk mér lúr. Fyrst svaf ég í tíu mínútur en svo í fimmtán – það tók mig samt tvo tíma að ná þessum svefni. Og ég hvíldist þarna í millitíðinni þótt ég svæfi ekki.

Þegar ég var stiginn á fætur tæmdi ég bókaskápinn í eldhúsinu og skrúfaði hann í sundur. Svo dró ég fram eldavélina og þreif bakvið hana. Ætlaði í búðina að versla en uppgötvaði (á staðnum) að Finnar taka mæðradaginn alvarlegar en ég mundi. Hér er hvergi opið. Sem var í sjálfu sér ágætt upp á planið með að klára úr skápunum fyrir flutningana. Úr varð tómatsúpa og rúgbrauð með osti, hvítlauki, oregano og tómati. Sem var mjög gott.

Svaf út. Jógúrt. Einn heima. Pakka. Á leiðinni í búðina seinnipartinn fór ég skyndilega að ofanda í örvæntingu út af bókinni minni – ég man ekki alveg hvað kallaði það fram, kannski var það bara lengdin. Kannski fannst mér einsog hún væri ekki nógu létt og skemmtileg. Hún er samt mjög létt og skemmtileg og maður finnur ekkert fyrir lengdinni. Þetta er bara einsog að skella í sig stuttri bloggfærslu. Renna yfir statusa dagsins. Nema bara djúpviturt og uppljómandi. Kannski var það eitthvað annað. Kannski var ég viss um að kápan yrði ljótt. Kannski að þetta yrði bara enn ein bókin. Einsog stimpilkort í ritlaunasjóð. Ég veit ekki hvort veröldin þarfnast fleiri bóka, við eigum enn eftir að lesa þær sem við eigum nú þegar. Ég er að minnsta kosti ekki búinn með nema brotabrotabrot af stórkostlegustu bókum mannkynssögunnar. En kannski þarf líka að tala um daginn í dag, tala um gærdaginn og morgundaginn, einsog þeir virðast í dag. Tala saman. Kannski þurfum við að tala saman.

Það tók mig klukkutíma að þrífa eldavélarhellurnar með stálull og hníf. Ég eldaði paellu úr afgöngum (en ekki bara, líka rándýru sjávarfangi). Hún var góð en ég hugsa að hún verði ennþá betri í hádeginu á morgun.

Það heyrir kannski helst til tíðinda í dag að ég át jógúrt með niðurskornum banana í morgunmat (en ekki müsli). Svona er nú komið fyrir manni. Þetta er spennandi tilvera.

Ég er alveg að verða búinn að lesa bókina. Eða svona. 17% eftir samkvæmt Kindlinum.

Fékk pakka frá Íslandi í dag. Meðal annars með ljóðaþýðingum Gyrðis.

Hlustaði á Passaðu þig með Nadiu. Hlustaði síðan á Dear Marshall með mömmu hans Eminem. Hlustaði svo á Sönn íslensk sakamál með Rottweiler, Kill you með Eminem, Drop it like its hot með Snoop (sem mig minnir að femínistafélagið hafi ályktað gegn þegar hann kom til landsins um árið) og Elskum þessar mellur með BlazRoca og Emmsjé Gauta. Ég þori ekki að hlusta á Kim með Eminem því þá fæ ég bara martraðir.

Ég leitaði að yfirlýsingu frá Lars von Trier sem hann sendi frá sér eftir harða gagnrýni frá femínistum eftir Anti-Christ (sem ég hef ekki séð því þá fengi ég bara martraðir) – þar sem hann altso bara sagði að þetta væri allt satt, hann hataði konur og vildi útrýma þeim af yfirborði jarðar. En fann hana ekki.

Ég eldaði Pytt i panna í kvöldmat.

Tók sundur lampann yfir eldavélinni og fiskaði út brotna ljósaperu.

Svaraði mjög fáum tölvupóstum.

Helgin fer í að pakka meira.

Epíska 4000 kílómetra bílferðin mín undir lok mánaðarins verður enn epískari – því nú er komið í ljós að ég verð einn allan tímann. Nadja tekur Aram með sér til Helsinki – þar sem hann fer væntanlega í pössun til guðmóður sinnar og Nadja fer á ráðstefnu – og ég keyri þetta bara sjálfur. Ég er með 30 nýja útvarpsþætti í símanum mínum og þyrfti endilega að finna mér einhverja góða hljóðbók til að hlusta á. Uppástungur vel þegnar.

Dagurinn í dag var alveg einsog dagurinn í gær nema hvað við fórum í sána eftir vinnu og ég gerði djúpsteikta wonton í kvöldmat (það var helgebbað). Morguninn fór í að svara tölvupóstum og spurningum Grapevine um Booby og eftirmiðdagurinn í að lesa Illsku. Ég var ægilega pirraður í uppvaskinu (að ástæðulausu/frá náttúrunnar hendi) og bætti ekki úr skák að mér tókst að skera mig til blóðs á einhverri helvítis plastdollu. Ég hoppaði og blótaði og kláraði svo að vaska upp. Síðan settumst við niður og horfðum á þrjár af ýkjusögum Króks.

Ég á eftir að lesa mig í gegnum þriðjung bókarinnar. Ég veit enn ekki hvenær maður segir að bók sé búin. Þetta er svo mikil skriffinnska. Einsog að binda landfestar eftir langa siglingu, borga tolla og gjöld, landa. Maður er ekki lengur úti á rúmsjó en það er ennþá smá í að maður komist heim. Og svo þarf víst að svara fyrir aflann langt fram eftir öllu hausti.

Ég sofnaði ekki fyrren seint – eitthvað eftir tvö. Vaknaði fyrst fjögur, svo fimm, svo sex, svo sjö en svaf einsog steinn frá sirka hálfátta til korter yfir níu. Kaffi, müsli, leikskóli. Keypti í matinn og tók með mér tvo pappakassa á leiðinni heim.

Morguninn fór í að skrifa Hauki Má bréf. Ég ætlaði að svara spurningum Grapevine en gerði ekki. Ætlaði að hringja í Hertz en gerði ekki. Lá svo í sófanum eftir hádegi og las. Nærri því hálfnaður með bókina. Illsku.

Les The Righteous Mind á kvöldin. Í gær las ég meðal annars um hinn alræmda „confirmation bias“ – sem er auðvitað grunnurinn að allri pólitískri samræðu (að standa með eigin kenningu og sjá ekki hvernig annað getur staðist). Hugtakið kemur úr einfaldri talnarannsókn þar sem viðföng fengu þrjár tölur í röð og áttu fyrst að endurtaka regluna með nýjum tölum og geta sér síðan til um hver reglan væri – rannsakandi svarar bara já og nei.

Rannsakandi: 2-4-6.
Viðfang: 8-10-12?
Rannsakandi: Já.
Viðfang: Sléttar tölur í röð?
Rannsakandi: Nei.
Viðfang: 7-9-11?
Rannsakandi: Já.
Viðfang: Hækkar talan alltaf um 2?
Rannsakandi: Nei.
Viðfang: 25-50-75?
Rannsakandi: Já.
Viðfang: Uhh …

Og svo framvegis. Það sem viðfangið gerði (eiginlega) aldrei var að brjóta regluna sem það hafði gefið sér alveg frá í byrjun (jöfn bilhækkun) og giska bara út í loftið – 5-1-7 (nei) eða 13-2001-15.000.000 (já). Reglan er hins vegar bara að tölurnar hækka – ef tölurnar hækka fær maður já, ef þær lækka eða lækka og hækka á víxl þá fær maður nei. En fólk myndar sér strax kenningu út frá fyrsta dæminu (án þess að hafa fengið fleiri dæmi) og hefur greinilega tilhneigingu til þess að standa með eigin kenningum og vilja ekki láta á þær reyna svo neinu nemur, það víkur ekki svo langt frá kenningu sinni að líklegt sé að hún bresti. Þetta er meðal annars ástæðan fyrir því að öllum finnst þeir alltaf hafa rétt fyrir sér – og standa þeim mun fastari fótum í trúnni á réttmæti kenninga sinna eftir því sem erfiðara er að sanna eða afsanna kenningarnar. Siðferðismál eru ansi ofarlega á blaði yfir þau mál sem erfitt er að sanna eða afsanna.

Annað atriði sem kemur fram í bókinni er að þegar við stöndum frammi fyrir því að trúa einhverju eða trúa því ekki þá tökum við líklega leiftursnögga ákvörðun um hvort við viljum trúa – svo spyrja þeir sem vilja trúa hvort þeir megi það en þeir sem vilja ekki trúa spyrja hvort þeir þurfi þess. Og fyrri spurningunni svörum við undantekningalaust játandi en þeirri síðari neitandi.

Bókin er reyndar ótrúlega pedagógísk og oft mjög þreytandi í því hvað hún reynir að vera kammó (eðli málsins samkvæmt – maðurinn er nú einu sinni búinn að skrifa bók um það hvernig samræður pólaríserast) en hún er samt áhugaverð. Og langt síðan að ég las svona bók.

Í kvöldmat var síld, kartöflur og egg. Við Aram lásum svolítið og spörkuðum í bolta og nú er Nadja að leggja hann.

Ég byrjaði daginn (að loknu müsli og kaffi) á að keyra bíl yfir til vina minna sem voru að leggja upp í langferð (lest/rúta/flug) til Ungverjalands. Aram leist ekki nema rétt svo mátulega á að fara þangað með mömmu sinni á hjólinu þegar ég var að fara keyrandi og fékk á endanum að sitja í framsætinu á meðan við keyrðum í fyrsta gír í gegnum garðinn og eftir (malbikuðum) skógarstígnum yfir til vina okkar. Þar kvaddi hann fólkið og fór svo á hjólinu með mömmu sinni á leikskólann en ég skutlaðist með Gabor og börnin hans tvö og farangurinn þeirra allan niður á lestarstöð – keypti í matinn og fór svo heim að vinna.

Í dag las ég bara. Fór í gegnum nærri því fjórðung af bókinni og gerði bara frekar lítið af athugasemdum. Reyndi að sitja úti í sólinni en það var of kalt svo ég hraktist aftur inn. Lá í sófanum í stellingunni sem osteopatinn hennar Nödju segir að maður eigi ekki að liggja í (á bakinu með hátt undir höfði) því þá fái maður höfuðverk og verði fúll. Og það stóð auðvitað heima að ég fékk höfuðverk og varð fúll. En ég var sem betur fer fljótur að hrista það af mér. Ég læt enga osteopata segja mér hvernig ég á að lifa lífinu.

Svo reyndi ég að hringja í Hertz til að ganga frá greiðslu og biðja um bílstól fyrir Aram – en gafst upp á biðröðinni og verð að reyna aftur á morgun. Nadja fór í jóga – við Aram böðuðum okkur (eða hann baðaði sig og ég fór í sturtu, við eigum víst ekkert fullorðinsbað, mér til endalausrar mæðu), gerðum mat (nasi goreng), lékum okkur og sömdum lag um kalkún og bílinn hans (og björn og ref og úlf). Svo hjálpuðumst við að rifja upp hvernig mamma hans lítur út.

Eftir kvöldmat lagði ég Aram – við lásum alveg stórfurðulega litháíska barnabók um lítinn hund og allt sem hann sér og Skrímslapest.

Vaknaði. Müsli. Kaffi. Fór með Aram á leikskólann, verslaði í matinn á leiðinni heim og hirti með mér tvo pappakassa úr búðinni. Á planinu var að ganga frá bílaleigubílaleigu, svara spurningum um Booby, Be Quiet! fyrir Grapevine og gera rafbók úr Subbukallablogginu. Ég byrjaði á því síðastnefnda og það kom fljótlega í ljós að það myndi taka allan daginn. Sérvitu rithöfundarnir voru allir með sínar eigin hugmyndir um gæsalappir og annað slíkt – sumir (ónefndir) rithöfundar lágu á biltakkanum meðan þeir hugsuðu milli málsgreina, sem setti allt úr skorðum. Svo þurfti að samræma frágang á sítötum og inndráttum og guðveitekkihverju. Ég á því enn eftir að redda bílaleigubílaleigunni og svara spurningum Grapevine. Sem þýðir líka að ég hef ekki svo mikið sem litið á Illsku í allan dag.

Ég reyndi að hlusta á Starship Troopers eftir Heinlein á hljóðbók – til að stytta mér stundir, enda er þetta æði mekanískt verk – en það gekk ekki. Maður þarf víst líka að einbeita sér að mekanískum verkum á meðan þau eru ekki eilíf endurtekning (ég hlustaði mikið á hljóðbækur í rækjunni í gamla daga). Reyndi líka að kaupa mér American Gods eftir Neil Gaiman á hljóðbók en fékk þau skilaboð að hún væri ekki í boði í mínu landi. Ég fæ oft svona þegar ég athuga með rafbækur. En þetta er skrítið. Ég gæti keypt bókina á geisladiskum – jafnvel kassettum – og látið senda mér. En ég get ekki fengið að hlaða niður skjölunum vegna ókláraðra höfundarréttarmála (sem enginn hefur kannski í forgangi að ganga frá). Auk þess er líka skrítið að geta keypt hljóðbækur á geisladiskum og sett inn á tölvuna mína í MP3 formatti – sem er hægt að flytja á milli út um allt og er afritunarvarnalaust – en geta bara keypt eitthvað sérstakt lokað formatt af Audible (sem er systursíða Amazon fyrir hljóðbækur). Vegna þess að bókaútgefendur eru harðir á því að hafa afritunarvarnir á sínum vörum en tónlistariðnaðurinn hefur löngu gefist upp á þeim – enda eru þær dýrt vesen. Þess vegna eru geisladiskar, sem eru framleiddir fyrst og fremst fyrir tónlistariðnaðinn, ekki (lengur) með neinum vörnum til að koma í veg fyrir fjölföldun – en skjölin sem maður kaupir af Audible (þegar maður þá fær að borga þeim fyrir hljóðbækur) eru afritunarvarðar. Það þykir varla neinum skrítið að maður verði gráhærður af þessari vitleysu. Sömu ástæður eru fyrir því að maður fær ekki rafbækur fyrir Kindle frá stærri forlögum á Íslandi – það er ekki hægt að selja slík skjöl með afritunarvörn nema í gegnum Amazon (sem hefur ekki sýnt íslenskum bókamarkaði neinn áhuga).

Hugmyndin var sú að hlusta á American Gods í epíska bíltúrnum mínum, Oulu-Norrköping-Rejmyre-Oulu-Rejmyre síðar í mánuðinum.

Um miðjan dag birtist Katri vinkona okkar á bílnum sínum og lét mig fá lyklana. Ungverjinn sem var í mat hér um daginn (hann heitir Gabor) er að fara að flytja (tímabundið) með börnin sín tvö og er með tæplega 50 kg af farangri. Ég fæ það hlutverk að skutla honum á lestarstöðina með börnin og baggana í fyrramálið. Ég veit ekki hvernig hann reddar sér síðan frá lestarstöðinni í Tampere út á flugvöll eða hvað hann gerir þegar hann kemur til Ungverjalands. En það reddast vonandi.

Ég stökk upp úr vinnu klukkan hálfsjö, henti í plokkfisk, sparkaði bolta með Aram, át og vaskaði upp og settist svo aftur niður við rafbókagerðina (það er nota bene ekki „rafbókagerðin“ sjálf sem er vesen, heldur þessi venjulegi frágangur á texta sem kemur úr ólíkum áttum). Klukkan er að verða tíu og ég er búinn í dag. Nú ætlum við hjónin að horfa á Game of Thrones og kannski poppa eða éta ís.

Dagarnir líða. Það eru ennþá átta snjóskaflar í garðinum mínum. Litlir jöklar innanum sandkassa, rólur og rennibraut. Það verður varla sumar fyrren eftir að við flytjum. En það er nú þegar sumar í suður Svíþjóð – fólk er sjálfsagt byrjað að dýfa tánum í vötnin.

Ég svaf út. Eða – fyrst vaknaði ég og gat ekki sofnað aftur. Byrjaði að lesa. Ég svindla og lít í aðra bók, sem er ekki Illska, lít í The Righteous Mind: Why Good People are Divided by Politics and Religion eftir Jonathan Haidt. Hún byrjaði frekar illa – Haidt ætlar sér greinilega að skrifa svo allir skilji og útskýrir þar með eiginlega of margt (eyðir til dæmis heilli síðu í að útskýra muninn á „liberal“ í evrópskum skilningi og bandarískum, sem kemur efni bókarinnar ekkert við og flestir sem hafa áhuga á þessu vita hvort eð er), en verður betri og sterkari eftir því sem líður á bókina. Haidt er „moral psychologist“ – siðfræðisálfræðingur? – og ansi duglegur að hugsa með manni frekar en gegn manni. Ef það er eitthvað sem manni verður samt alveg og endanlega ljóst af lestri bókarinnar þá er það að sannfæring kemur á undan rökhugsun – raunar gerir Haidt því skóna að án tilfinningalífs sé óhugsandi að eiga í nokkurri rökhugsun og styður það dæmum af fólki sem hefur orðið fyrir heilaskemmdum og missir sjokkfaktorinn, en hættir líka að geta ráðið við einföldustu hversdagsákvarðanir. Við svörum pólitískum (/siðferðislegum) spurningum með innsæinu og finnum síðan rökrænar ástæður til að bakka upp það sem okkur fannst fyrir. Þegar fólk lendir í því að þurfa að svara því hvort að eitthvað sé rangt, sem því þykir ógeðslegt, þá leitar það að „fórnarlömbum“, og rembist jafnvel við að finna fórnarlömb þar sem engin er að finna – til þess að réttlæta skoðanir sem það myndar sér með innsæinu/tilfinningunum. Eitt dæmið sem hann leggur fyrir viðföng sín er um mann sem fer út í búð og kaupir sér kjúkling en ríður honum síðan þegar heim er komið, áður en hann loks eldar hann og étur. Svo gott sem öllum finnst þetta ógeðslegt og svo gott sem allir leita að rökrænni ástæðu til þess að finnast það ógeðslegt/ósiðlegt og helst ólöglegt (eða að það ætti að vera ólöglegt). Það að ástæðan sé ekki til staðar breytir engu. Sumir urðu hreinlega reiðir, frústreraðir – þetta væri bara víst ógeðslega viðbjóðslegt og þessi pervert ætti heima á stofnun, punktur basta og viltaðégefiðéreinnáanngóurinn.

Sem þýðir ekki að skoðanir okkar séu tilgangslausar og vitlausar – heldur einfaldlega að við verðum að leyfa okkur að efast um eigin viðbrögð, verðum að reyna að sjá skoðanir okkar sjálfra (og annarra) í perspektífi, reyna að átta okkur á því hvaðan þær koma og hvernig þær verða til.

Þegar ég var loksins farinn að halda að ég myndi ekki sofna aftur steindrapst ég á koddanum og svaf til hálfeitt. Þegar ég vaknaði voru Nadja og Aram farin eitthvað út. Ég borðaði hádegismat og taldi Uglu vinkonu mína ofan af því að kaupa sér íbúð – og sendi hana í ævintýraför til útlanda í staðinn. Það var góðverk dagsins.

Nadja og Aram komu heim úr hjólatúr og við borðuðum hádegismat. Þá tók ég að ganga frá og henda drasli. Henti meðal annars útprentuðu (og útkrotuðu) nokkurra mánaða gömlu handriti af Illsku, sem var annar áfangi – lífið er ekkert nema áfangar þessa dagana. Skrúfaði sundur bókaskápa, pakkaði bókum, plötum, geisladiskum og steríógræjum. Fyllti út einhverja við-erum-að-flytja-til-útlanda-pappíra að skipan konunnar minnar, gerði tekjuáætlun fyrir næstu mánuði, lék mér við Aram og gerði kvöldmat – heimalöguð baguette, rúgspagettí með pestói og gufusoðið brokkolí. Svo skæpuðum við við mömmu og pabba – fengum að sjá nýju hænurnar sem pabbi var að fá sér í garðinn. Ég las Árstíðirnar eftir Eldjárn fyrir háttinn og Aram sagði orðrétt að lestri loknum: Ef þú kaupir fleiri ljóðabækur verð ég jätte glaður. Ég held hann hafi ekki nokkra hugmynd um hvað ég á ógeðslega mikið af ljóðabókum. Hann á reyndar bara eina og það er ekki þessi, það er Í búðinni hjá Mústafa, Eldjárn er af bókasafninu.

Pabbi vinkonu okkar, sem ég nefndi í gær, dó. Nadja talaði við hana á Skype í dag og hún á eðlilega mjög bágt. Systir hennar á von á barni eftir nokkra daga. Einhvern veginn verður hjákátlegt að nota um þetta orð – hvað fólki getur liðið illa. Að minnsta kosti einhver svona orð. Samt er dauðinn svo hversdagslegur. Þessi harmur gengur yfir fólk á hverjum degi. Maður stendur alltaf frammi fyrir því að missa kannski ástvini sína.

En nú er þessi dagur búinn og annar byrjar rétt bráðum. Og svo koma þeir vonandi flestir í kjölfarið.

Í dag dó Adam Yauch úr krabbameini. Eða morfínóverdós, las ég einhvers staðar – líknarmyrtur. Kannski var það bara eitthvað slúður. Hann var í Beastie Boys. Ég hefði ekki þekkt nafn hans í gær. Samt er ég mjög hrifinn af Beastie Boys.

Aram kom uppí klukkan 6. Við fórum á fætur klukkan 7 en Nadja svaf út. Átum müslí (annars borðar hann alltaf hafragraut með mömmu sinni) og ég drakk kaffi. Við gleymdum að bursta tennurnar og fá okkur lýsi. Svo horfðum við á Cars 2 og lékum okkur með bolta þar til Nadja vaknaði. Þá átum við aðeins meira (Aram fékk sér banana en ég át brauð með túnfisksalati – ég var skammaður fyrir það í gær að nefna ekki ALLTAF allt sem ég ét). Nadja og Aram fóru í göngutúr, ég reyndi að sofa (svaf auðvitað lítið sem ekkert um nóttina, einsog venjulega) en tókst ekki að festa blund áður en þau komu aftur.

Ég var rétt byrjaður að taka til hádegisverðinn, sem var matarleifar af ýmsu tagi, þegar síminn hringdi. Pabbi kínverskrar skólasystur Nödju, sem er líka ágætis vinkona okkar, fékk hjartaáfall í nótt og vinkona okkar var að leggja af stað með fyrstu vél til Peking. Nadja og skólasystkin hennar drifu sig öll út á flugvöll til þess að kveðja – því líklega kemur hún ekki aftur og þótt svo væri þá verða flestir þeirra sem hér eru nú farnir eftir viku eða tvær. Við Aram Nói vorum heima, borðuðum hádegisverð og svo fór Aram að sofa og ég að taka til og ráða ráðum mínum fyrir kvöldmatinn – því það var von á gestum.

Þegar Nadja kom heim fór ég í búðina og þegar ég var búinn að versla fór ég að pakka. Tíndi til föt fyrir Hjálpræðisherinn, tók síðan frá það sem ég ætla að nota næstu vikurnar (í 2-3 umgöngum) og setti restina í ferðatösku. Að því loknu pakkaði ég niður í kassa ólesnum skáldsögum, skáldsögum sem bráðliggur á að lesa (Jón Offa, Doris Stínu og Nóvember Hauks I) í tösku og svo stóran kassa undir bækurnar sem ég las vegna Illsku, sem er aðallega ýmiss helfararliteratúr, svo sem bækur Primo Levi og ævisaga Hitlers og eitthvað af íslenskum bókum í sama dúr (Whitehead, Müller o.s.frv.) en líka ýmis rit um uppgang hægri öfgamanna í Evrópu, um sögu Litháen, einhver heimspeki sem mér þótti viðeigandi á ólíkum skeiðum (Camus, Nietszche, Zizek), og bækur um tiltekin efni, svo sem um (muninn á) antisemitisma og íslamófóbíu, The Second Plane eftir Martin Amis (um 9/11), How to cure a fanatic eftir Amos Oz, Fjarri hlýju hjónasængur eftir Ingu Huld Hákonar. Þetta fór sem sagt í kassa með glósubókum og stóru korti af litháíska bænum Jurbarkas (þar sem Illska hefst og gerist að hluta), sem hefur hangið hér yfir borðinu mínu frá því í september að ég var þarna. Það var undarlega mikið uppgjör að ganga frá þessum bókum. Maður er naktari á eftir. Eiginlega finnst mér einsog ég hefði átt að ganga frá þeim fyrir löngu, þótt ég hafi raunar ekki litið mikið í þær síðasta hálfa árið eða svo. Og svo er ég líka með ríflega helmingi fleiri bækur af sama og svipuðum meiði á kindlinum mínum – þær eru auðvitað mismikið lesnar, einsog þessar í hillunni – og það er ekki jafn aðkallandi að pakka þeim niður. En þessi nekt er ágæt. Og það er samt skelfilegt að vera næstum búinn. Ég er samt að reyna að mikla þetta ekki fyrir mér. Þetta er sannarlega ekki fyrsta bókin sem ég klára. Og ég verð ekki laus við hana fyrren löngu eftir að ég klára hana – kannski í janúar, febrúar, í fyrsta lagi, og það er bara ef illa gengur. Ég er enn að hafa áhyggjur af Eitri fyrir byrjendur og það eru 6 ár síðan ég lauk við hana – enda birtist síðast um hana dómur í gær og von á öðrum eftir viku. Það gildir að anda með nefinu en stundum líður mér einsog ég sé hreint ekki með neitt nef.

Þegar ég hafði gengið frá kössunum fór ég að laga kvöldmat – sem var risotto með baunum (hvítum og adzuki), kúrbít, gulrótum, tómötum, sellerí og lauk. Gestirnir okkar voru ungverskur vinur og börnin hans tvö – konan hans er að vinna í Skotlandi – og svo vinkona okkar, finnsk, sem leit við en át ekkert. Nú liggur Aram í rúminu og þráast við að sofna og ég drekk síðustu leifarnar af rauðvíninu sem var með (og í) matnum.