{"id":4995,"date":"2015-07-08T10:14:00","date_gmt":"2015-07-08T10:14:00","guid":{"rendered":"http:\/\/norddahl.org\/fjallabaksleidin\/?p=4995"},"modified":"2015-07-08T10:14:00","modified_gmt":"2015-07-08T10:14:00","slug":"lifibraud-til-umhugsunar-starfslaun-og-nylidun-i-bokmenntum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/norddahl.org\/fjallabaksleidin\/?p=4995","title":{"rendered":"Lifibrau\u00f0 til umhugsunar: Starfslaun og n\u00fdli\u00f0un \u00ed b\u00f3kmenntum"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd Morgunbla\u00f0inu  \u00e1 d\u00f6gunum birtist umfj\u00f6llun eftir Kjartan M\u00e1 \u00d3marsson \u00fear sem fram kom a\u00f0 \u00e1 \u00e1runum 1995-2004 hafi starfslaunasj\u00f3\u00f0ur rith\u00f6funda \u00fathluta\u00f0 216 m\u00e1nu\u00f0um til h\u00f6funda undir \u00fer\u00edtugu en n\u00e6stu t\u00edu \u00e1r \u00fear \u00e1 eftir hafi sami h\u00f3pur einungis fengi\u00f0 39 m\u00e1nu\u00f0i. \u00deetta eru \u00ed sj\u00e1lfu s\u00e9r ekki n\u00fdjar fr\u00e9ttir \u2013 \u00e9g held a\u00f0 \u201eN\u00fdhilkynsl\u00f3\u00f0in\u201c hafi kvabba\u00f0 sig vitlausa \u00e1 \u00feessu, \u00fe\u00f3tt sta\u00f0an hafi \u00ed sj\u00e1lfu s\u00e9r veri\u00f0 \u00f6gn sk\u00e1rri 2005-2009 \u00feegar \u201eyngri h\u00f6fundum\u201c var \u00fathluta\u00f0 24 m\u00e1nu\u00f0um, en h\u00fan var 2010 \u2013 2014 \u00feegar sama h\u00f3pi var einungis \u00fathluta\u00f0 15 m\u00e1nu\u00f0um (og ekki kr\u00f3nu fyrsta og s\u00ed\u00f0asta \u00e1ri\u00f0). \u00c1ri\u00f0 2015 var svo 6 m\u00e1nu\u00f0um \u00fathluta\u00f0. \u00c9g l\u00e9t hafa eftir m\u00e9r \u00ed \u00feessari grein a\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0 sem ekki sinnti yngri h\u00f6fundum, fagurb\u00f3kmennta\u00fe\u00fd\u00f0ingum og menningarpressu v\u00e6ri \u00fej\u00f3\u00f0 hvers b\u00f3kmenning v\u00e6ri \u00ed h\u00e6ttu \u2013 og \u00fe\u00e1 skiptir litlu hversu sterkt vi\u00f0 \u201est\u00f6ndum\u201c \u00ed augnablikinu \u2013 r\u00e9tt einsog vi\u00f0 getum \u00e1tt atvinnumenn \u00ed f\u00f3tbolta \u00fati um allar trissur og veri\u00f0 me\u00f0 \u00e1 al\u00fej\u00f3\u00f0legum m\u00f3tum, ef vi\u00f0 hunsum grunnsto\u00f0irnar er stutt \u00ed a\u00f0 allt heila klabbi\u00f0 hrynji um sj\u00e1lft sig. Vi\u00f0 erum 350 \u00fe\u00fasund s\u00e1lir og \u00fea\u00f0 er eiginlega kraftaverk a\u00f0 \u00edslensk menning skuli til sem nokkurn veginn sj\u00e1lfst\u00e6tt fyrirb\u00e6ri \u2013 h\u00fan er \u00fea\u00f0 ekki og ver\u00f0ur ekki nema fyrir stu\u00f0ning r\u00edkisins og einhvers konar \u00ferj\u00f3sku f\u00f3lksins. \u00dea\u00f0 er mikilv\u00e6gt a\u00f0 \u00feeim peningum sem eytt er \u00ed menningu s\u00e9 eytt af skynsemi og skipting \u00feeirra taki mi\u00f0 af \u00fev\u00ed a\u00f0 vi\u00f0 \u00e6tlum ekki bara a\u00f0 vera h\u00e9rna n\u00e6stu \u00ferj\u00fa \u00e1rin heldur n\u00e6stu aldirnar og vonandi lengur. Og s\u00fa meining m\u00edn stendur alveg jafnt \u00fe\u00f3tt \u00f6llum s\u00e9 lj\u00f3st a\u00f0 \u00fea\u00f0 vanti meiri peninga \u2013 ef \u00fea\u00f0 \u00fearf a\u00f0 her\u00f0a sultar\u00f3lina \u00fe\u00e1 \u00feurfa allir a\u00f0 her\u00f0a hana jafnt. En \u00fej\u00f3\u00f0in st\u00e6kkar og \u00fe\u00f3tt h\u00fan s\u00e9 enn l\u00edtil er r\u00e9tt a\u00f0 menningarl\u00edfi\u00f0 st\u00e6kki til samr\u00e6mis \u2013 og \u00fea\u00f0 gerir \u00fea\u00f0 au\u00f0vita\u00f0 a\u00f0 einhverju leyti. Vi\u00f0 erum heilum fimmtungi fleiri en vi\u00f0 vorum \u00e1ri\u00f0 1995. * * * \u00deegar Au\u00f0ur J\u00f3ns, Andri Sn\u00e6r, Steinar Bragi, Ger\u00f0ur Kristn\u00fd, Mikael Torfason, Gu\u00f0r\u00fan Eva og allir hinir h\u00f6fundarnir sem voru undir \u00fer\u00edtugu og launa\u00f0ir \u00e1 fyrra samanbur\u00f0art\u00edmabilinu komu fram \u00e1 sj\u00f3narsvi\u00f0i\u00f0 ger\u00f0ist \u00fea\u00f0 me\u00f0 d\u00e1litlum l\u00e1tum \u2013 a\u00f0 minnsta kosti upplif\u00f0i \u00e9g \u00fea\u00f0 \u00feannig, sem unglingur. Au\u00f0ur var tilnefnd til \u00cdslensku b\u00f3kmenntaver\u00f0launanna fyrir s\u00edna fyrstu b\u00f3k, Stj\u00f3rnlausa lukku, \u00f6nnur b\u00f3k Andra var B\u00f3nuslj\u00f3\u00f0 \u2013 sem seldist \u00ed gu\u00f0veithva\u00f0st\u00f3ru upplagi \u2013 og kom \u00fat \u00e1 sama t\u00edma og Engar sm\u00e1 s\u00f6gur, sem var gefin \u00fat af M\u00e1li og menningu \u00ed s\u00e9rstakri ser\u00edu sem var tileinku\u00f0 ungum h\u00f6fundum \u2013 \u00fear var Kristj\u00e1n B. J\u00f3nasson, s\u00ed\u00f0ar ritstj\u00f3ri \u00e1 Forlaginu og \u00fatg\u00e1fustj\u00f3ri Crymogeu, me\u00f0 sk\u00e1lds\u00f6guna Sn\u00e1kabana og Ger\u00f0ur Kristn\u00fd me\u00f0 s\u00edna a\u00f0ra b\u00f3k, Regnboga \u00ed p\u00f3stinum og ritr\u00f6\u00f0inni var haldi\u00f0 \u00e1fram a.m.k. \u00e1ri\u00f0 eftir me\u00f0 sk\u00e1lds\u00f6gunni \u00d3skasl\u00f3\u00f0in eftir Kristj\u00f3n Korm\u00e1k.  Hugsanlega voru l\u00edka fleiri b\u00e6kur \u00fearna sem \u00e9g er b\u00fainn a\u00f0 gleyma. Kristj\u00f3n var 21 \u00feegar b\u00f3kin kom, Gu\u00f0r\u00fan Eva var 22 me\u00f0 \u00c1 me\u00f0an hann horfir \u00e1 \u00feig ertu Mar\u00eda Mey (og vakti talsver\u00f0a athygli). F\u00f6lskum fugli Mikaels Torfasonar var fylgt \u00far hla\u00f0i me\u00f0 l\u00fa\u00f0rabl\u00e6stri \u2013 Hallgr\u00edmur Helgason v\u00edg\u00f0i hann flj\u00f3tlega sem mikilv\u00e6gasta h\u00f6fund \u00edslensks samt\u00edma \u2013 \u201ebesta \u00edslenska sk\u00e1ldsaga sem \u00e9g hef lesi\u00f0 \u00ed m\u00f6rg \u00e1r\u201c \u2013 Huldar Brei\u00f0fj\u00f6r\u00f0 kom fram 26 \u00e1ra me\u00f0 G\u00f3\u00f0a \u00edslendinga, sem f\u00e9kk feykimikla fj\u00f6lmi\u00f0laumfj\u00f6llun. \u00deegar \u00e9g hitti Steinar Braga fyrst f\u00f3r \u00e9g \u00e1 hn\u00e9n og seldi honum b\u00f3k \u2013 \u00e9g beinl\u00ednis tigna\u00f0i hann. \u00de\u00e1 hefur hann veri\u00f0 svona 26-27 \u00e1ra (og \u00e9g \u00feremur \u00e1rum yngri). Hann var dularfulla g\u00f6tusk\u00e1ldi\u00f0 sem seldi b\u00e6kur s\u00ednar \u00e1 b\u00f6rum, ma\u00f0urinn \u00e1 bakvi\u00f0 Augnk\u00faluv\u00f6kva og \u00fearna var litli \u00e9g a\u00f0 selja honum b\u00f3k \u00e1 bar. A\u00f0 undanskildum Augnk\u00faluv\u00f6kva, sem Nykur gaf \u00fat, og B\u00f3nuslj\u00f3\u00f0um, sem B\u00f3nus gaf \u00fat, komu \u00feessar b\u00e6kur allar \u00fat hj\u00e1 st\u00e6rri forl\u00f6gum. \u00dev\u00ed fylgir auglj\u00f3slega \u00e1kve\u00f0i\u00f0 k\u00falt\u00farkap\u00edtal sem ma\u00f0ur getur teki\u00f0 me\u00f0 s\u00e9r \u00ed launasj\u00f3\u00f0inn, fyrir utan tilnefningar, d\u00f3ma og almenna athygli. M\u00e9r s\u00fdnist a\u00f0 fr\u00e1 og me\u00f0 N\u00fdhil gefi flestir ungir h\u00f6fundar mestmegnis \u00fat hj\u00e1 sm\u00e6rri forl\u00f6gum \u2013 n\u00faor\u00f0i\u00f0 mest Tungli og Me\u00f0g\u00f6ngulj\u00f3\u00f0um. Sirka helmingur N\u00fdhilh\u00f6funda gaf reyndar l\u00edka \u00fat hj\u00e1 M&#038;M e\u00f0a Bjarti. Me\u00f0g\u00f6ngulj\u00f3\u00f0ab\u00e6kurnar eru auglj\u00f3slega mj\u00f6g stuttar og Tunglb\u00e6kurnar ekki f\u00e1anlegar nema \u00ed litlu upplagi og bara seldar \u00ed \u00fatg\u00e1fuh\u00f3finu \u2013 hvorugt er s\u00e9rlega hentugt fyrir h\u00f6funda sem eru a\u00f0 reyna a\u00f0 koma \u00e1r sinni fyrir bor\u00f0. En \u00e1 \u00feessu eru svo au\u00f0vita\u00f0 undantekningar. Hj\u00e1 JPV kom Sverrir Norland me\u00f0 Kv\u00ed\u00f0asnillingana 28 \u00e1ra, K\u00e1ri Tulinius me\u00f0 P\u00edslarvotta \u00e1n h\u00e6fileika 29 \u00e1ra og Hildur Kn\u00fatsd\u00f3ttir Sl\u00e1tt 27 \u00e1ra, Bjartur gaf \u00fat \u00dear sem vindarnir hv\u00edlast eftir Dag Hjartarson 26 \u00e1ra, Uppheimar g\u00e1fu \u00fat Fi\u00f0rildi, myntu og sp\u00f6rfugla Lesb\u00edu eftir Magn\u00fas Sigur\u00f0sson, 24 \u00e1ra, Vaka-Helgafell gaf \u00fat Flugan sem st\u00f6\u00f0va\u00f0i str\u00ed\u00f0i\u00f0 eftir Brynd\u00edsi Bj\u00f6rgvinsd\u00f3ttur  29 \u00e1ra (sem er \u00e1rei\u00f0anlega s\u00fa \u00ed \u00feessari upptalningu sem hefur vaki\u00f0 mesta athygli s\u00ed\u00f0an) \u2013 og \u00e9g er \u00e1rei\u00f0anlega a\u00f0 gleyma m\u00f6rgum.  * * * Einhvern veginn s\u00fdnist m\u00e9r b\u00e6\u00f0i lj\u00f3st a\u00f0 h\u00f6fundarnir s\u00e9u almennt a\u00f0 debutera eldri en \u00e1\u00f0ur, a\u00f0 \u00feeir eigi heilt yfir erfi\u00f0ara me\u00f0 a\u00f0 komast inn \u00e1 st\u00f3ru forl\u00f6gin (sem \u00fej\u00f3na \u00fer\u00e1tt fyrir allt hlutverki hli\u00f0var\u00f0ar) og a\u00f0 fj\u00f6lmi\u00f0lar s\u00fdni \u00feeim minni athygli. Au\u00f0vita\u00f0 getur vel veri\u00f0 a\u00f0 b\u00e6kurnar s\u00e9u einfaldlega ekki \u00feess e\u00f0lis a\u00f0 \u00fe\u00e6r fangi \u00edmyndunarafl \u00fej\u00f3\u00f0arinnar \u00e1 sama h\u00e1tt og b\u00e6kur Huldars, Mikka, Auju og Evu \u2013 \u00fea\u00f0 er enginn \u00e1skrifandi a\u00f0 vir\u00f0ingu e\u00f0a athygli, \u00fe\u00f3tt h\u00fan s\u00e9 auglj\u00f3slega ekki heldur \u201ebara ver\u00f0skuldu\u00f0\u201c, \u00fea\u00f0 er \u00fdmislegt sem \u00fearf a\u00f0 koma til, ekki s\u00edst tilviljanir og heppni, en l\u00edka bara str\u00fakt\u00far sem tekur vi\u00f0 f\u00f3lki. Hva\u00f0 sem \u00fev\u00ed l\u00ed\u00f0ur er \u00feetta \u00e1 endanum summa k\u00falt\u00farkap\u00edtals sem ma\u00f0ur kemur me\u00f0 inn \u00e1 bor\u00f0 hj\u00e1 starfslaunasj\u00f3\u00f0num \u2013 e\u00f0a \u00feannig held \u00e9g a\u00f0 \u00fea\u00f0 eigi a\u00f0 virka (og \u00fea\u00f0 getur varla virka\u00f0 \u00f6\u00f0ruv\u00edsi). \u00de\u00e1 er algengara a\u00f0 ungir h\u00f6fundar komi fyrst \u00fat \u00ed kilju, frekar \u00e1 vorin en \u00e1 haustin, og a\u00f0 \u00feeir sinni frekar s\u00f6lub\u00f3kmenntum (\u00fe\u00f3tt \u00edslenskar fantas\u00edub\u00e6kur hafi kannski ekki veri\u00f0 a\u00f0 seljast miki\u00f0 hinga\u00f0 til, finnst m\u00e9r afar l\u00edklegt a\u00f0 \u00fe\u00e6r seljist a.m.k. tvisvar til \u00ferisvar sinnum betur en frumraunir \u00ed fagurb\u00f3kmenntum, ef ekki er teki\u00f0 tillit til g\u00e6\u00f0a). Kjartan gerir \u00fev\u00ed sk\u00f3na a\u00f0 \u00fe\u00e6r \u201efaglegu\u201c reglur sem nefndin \u00fearf a\u00f0 fara eftir \u2013 um \u00fatg\u00e1fu verka, vi\u00f0urkenningu og listr\u00e6nt gildi hamli n\u00fdli\u00f0un. \u00c9g er ekki alveg viss um a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 r\u00e9tt, a.m.k. ekki ef vi\u00f0 berum bara saman \u00feessi tv\u00f6 t\u00edmabil. Aujurnar og Mikkarnir fengu einfaldlega miklu meiri vi\u00f0urkenningu fyrir verk s\u00edn heldur en Sverrirarnir og Hildarnar, alveg fr\u00e1 fyrsta hvelli. \u00deau uppfylltu kr\u00f6furnar og r\u00famlega \u00fea\u00f0. Svo er alls ekki \u00f3heyrt a\u00f0 h\u00f6fundar f\u00e1i starfslaun \u00e1n \u00feess a\u00f0 hafa gefi\u00f0 neitt \u00fat \u2013 \u00fe\u00f3tt \u00fea\u00f0 s\u00e9 a\u00f0 s\u00f6nnu sjaldg\u00e6ft (t.d. f\u00e9kk Soff\u00eda Au\u00f0ur Bjarnad\u00f3ttir \u00e1\u00f0ur en h\u00fan debutera\u00f0i). Og \u00fe\u00e1 m\u00e1 l\u00edka hafa \u00ed huga a\u00f0 sj\u00f3\u00f0urinn veitir ekki heldur \u00f6llum laun yfir \u00fer\u00edtugu, sem eiga \u00fea\u00f0 skili\u00f0 \u2013 \u00feess er skemmst a\u00f0 minnast a\u00f0 Hermann Stef\u00e1nsson er launalaus og \u00fea\u00f0 er ekkert minna en skandall og sk\u00f6mm. * * * S\u00fa kynsl\u00f3\u00f0 sem n\u00fa harkar og er a\u00f0 fara a\u00f0 heltast \u00far lestinni er l\u00edka fyrsta kynsl\u00f3\u00f0in til a\u00f0 hafa \u00e1tt m\u00f6guleika \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 hlj\u00f3ta n\u00e1msl\u00e1n til a\u00f0 skrifa. Og \u00fe\u00f3tt n\u00e1msl\u00e1n komi ekki \u00ed sta\u00f0inn fyrir tekjur \u00fe\u00e1 gera \u00feau manni samt kleift a\u00f0 draga andann og borga leiguna \u00e1 me\u00f0an ma\u00f0ur skrifar (\u00e9g skr\u00e1\u00f0i mig sj\u00e1lfur tvisvar fyrir n\u00e1msl\u00e1num \u00ed n\u00e1m sem \u00e9g stunda\u00f0i aldrei, til \u00feess a\u00f0 geta fengi\u00f0 yfirdr\u00e1tt og nokkra m\u00e1nu\u00f0i til a\u00f0 skrifa \u2013 \u00e1\u00f0ur en \u00e9g f\u00f3r svo aftur \u00ed r\u00e6kjuna, samb\u00fdlin e\u00f0a n\u00e6turv\u00f6rsluna og greiddi upp skuldir \u2013 \u00fev\u00ed \u00e9g f\u00e9kk au\u00f0vita\u00f0 aldrei nema yfirdr\u00e1ttinn, enda t\u00f3k \u00e9g aldrei nein pr\u00f3f). \u00de\u00e1 voru heldur engir n\u00fdr\u00e6ktarstyrkir fyrren n\u00fdlega \u2013 \u00fe\u00f3tt \u00feeir s\u00e9u \u00ed sj\u00e1lfu s\u00e9r varla upp \u00ed n\u00f6s \u00e1 ketti (og fari mest \u00ed a\u00f0 ni\u00f0urgrei\u00f0a kostna\u00f0 og \u00e1h\u00e6ttu forlaga \u2013 sem \u00feurfa \u00fe\u00e1 ekki sj\u00e1lf a\u00f0 grei\u00f0a h\u00f6fundum ritlaun). * * * \u00c9g \u00feekki marga skandinav\u00edska rith\u00f6funda og flestir \u00feeirra hafa s\u00ednar a\u00f0altekjur af einhverju \u00f6\u00f0ru en a\u00f0 skrifa b\u00e6kur \u2013 \u00fe\u00f3tt \u00feeir hafi vissulega margir h\u00e6rri tekjur fyrir b\u00f3karskrifin en vi\u00f0. \u00deeir kenna ritlist, skrifa gagnr\u00fdni og pistla um menningarm\u00e1l (\u00e1 sirka fimm til t\u00edf\u00f6ldum \u00edslenskum taxta) fyrir dagbl\u00f6\u00f0in, \u00fe\u00fd\u00f0a b\u00e6kur, halda n\u00e1mskei\u00f0, fer\u00f0ast um og lesa upp (\u00feetta er s\u00e9rstaklega tekjudrj\u00fagt \u00ed Noregi \u2013 en almennt er \u00fea\u00f0 l\u00edka miklu betur borga\u00f0 en \u00e1 \u00cdslandi), sinna lausamennsku \u00e1 fr\u00e9ttabl\u00f6\u00f0um, ritst\u00fdra t\u00edmaritum, kenna vi\u00f0 h\u00e1sk\u00f3la (eru akadem\u00edkerar) og svo framvegis og svo framvegis. Rith\u00f6fundar v\u00ed\u00f0ast hvar harka, \u00feannig hefur \u00fea\u00f0 alltaf veri\u00f0 og \u00feannig ver\u00f0ur \u00fea\u00f0 alltaf \u2013 og h\u00f6fundur sem lifir \u00e1 hinum f\u00e1r\u00e1nlega l\u00e1gu starfslaunum rith\u00f6funda \u00e1 \u00cdslandi harkar l\u00edka, nema svo vel vilji til a\u00f0 hann s\u00e9 einmitt ungur, barnlaus, skuldlaus og svo framvegis (\u00e9g er sj\u00e1lfur tilt\u00f6lulega n\u00fdb\u00fainn a\u00f0 rembast \u00ed gegnum grei\u00f0slumat, \u00fear sem m\u00e9r var\u00f0 daglj\u00f3st n\u00e1kv\u00e6mlega hvers \u00e9g er vir\u00f0i og \u00fea\u00f0 er ekki miki\u00f0, og gengur m\u00e9r \u00fe\u00f3 bara nokku\u00f0 vel). \u00cd spjallinu vi\u00f0 Kjartan nefndi \u00e9g ekki bara mikilv\u00e6gi n\u00fdli\u00f0unarinnar heldur l\u00edka \u00fe\u00fd\u00f0ingu fagurb\u00f3kmennta og menningarpressu. Vi\u00f0 \u00feetta m\u00e6tti b\u00e6ta tilvist ja\u00f0arb\u00f3kmennta. Hi\u00f0 s\u00ed\u00f0astnefnda mun sennilega aldrei gefa neinum neinar tekjur, svo heiti\u00f0 geti \u2013 og raunar bl\u00f3mstra \u00fe\u00e6r \u00e1 \u00cdslandi \u00ed augnablikinu, ekki s\u00edst me\u00f0al yngri h\u00f6funda, Bj\u00f6rk \u00deorgr\u00edmsd\u00f3ttir, \u00c1sta Fanney Sigur\u00f0ard\u00f3ttir og fleiri eru a\u00f0 brillera, sj\u00e1lfum finnst m\u00e9r \u00fea\u00f0 langfrj\u00f3asta senan, \u00fe\u00f3tt h\u00fan ver\u00f0i varla langl\u00edf (\u00feetta er \u00e1st\u00e6\u00f0an fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00cdsland \u00e1 enga \u201efram\u00farstefnuhef\u00f0\u201c \u2013 \u00fea\u00f0 er engin str\u00fakt\u00far til a\u00f0 vi\u00f0halda flippinu fram yfir \u00fer\u00edtugt). Aukin \u00e1hersla \u00e1 \u00fe\u00fd\u00f0ingu fagurb\u00f3kmennta og lausamennsku \u00ed menningarpressu \u2013 ef vi\u00f0 g\u00e6tum fundi\u00f0 einhverja peninga til a\u00f0 fj\u00e1rmagna \u00fea\u00f0 \u2013 g\u00e6ti veri\u00f0 skynsamlegasta lausnin \u00e1 \u00f6llum \u00feremur (jafnvel fj\u00f3rum) vandam\u00e1lunum. Ungir h\u00f6fundar fengju lei\u00f0 til a\u00f0 fj\u00e1rmagna \u201eb\u00f3kmenntal\u00edfsst\u00edlinn\u201c \u00e1 me\u00f0an \u00feeir vinna a\u00f0 fyrstu verkum s\u00ednum og \u201ekomast \u00e1 spenann\u201c; \u00feeir g\u00e6tu jafnvel l\u00e6rt \u00fdmislegt mikilv\u00e6gt \u00e1 lei\u00f0inni og fengju meira andr\u00fdmi en 3-6 m\u00e1na\u00f0a spretthlaup \u00e1 starfslaunum g\u00e6ti nokkurn t\u00edma veitt. \u00dea\u00f0 er au\u00f0veldara a\u00f0 henda h\u00e1lf\u00f3n\u00fdtu handriti og byrja upp \u00e1 n\u00fdtt ef ma\u00f0ur s\u00e9r ekki fram \u00e1 a\u00f0 \u00feetta s\u00e9 hugsanlega eini s\u00e9nsinn sem ma\u00f0ur f\u00e6r \u2013 og \u00fea\u00f0 er l\u00edka au\u00f0veldara a\u00f0 leyfa s\u00e9r skr\u00edtnari hluti, \u00f3venjulegri, taka meiri fagurfr\u00e6\u00f0ilega s\u00e9nsa. Vi\u00f0 fengjum s\u00ed\u00f0an fleiri \u00fe\u00fdddar fagurb\u00f3kmenntir sem myndu bl\u00e1sa n\u00fdju l\u00edfi \u00ed okkar eigin b\u00f3kmenntir. Og vi\u00f0 fengjum betri og \u00e1hugaver\u00f0ari menningarpressu, ef henni v\u00e6ri sinnt af \u00fev\u00ed f\u00f3lki sem ann menningunni mest (\u00feessu fylgir au\u00f0vita\u00f0 l\u00edka d\u00e1l\u00edtill take-down k\u00falt\u00far, en \u00e1t\u00f6k eru g\u00f3\u00f0 og br\u00e1\u00f0holl). \u00de\u00e1 m\u00e6tti ey\u00f0a meiri pening \u00ed a\u00f0 styrkja upplestra (ekki s\u00edst upplestrafer\u00f0al\u00f6g, svo b\u00f3kmenntirnar komist \u00fat \u00far 101) me\u00f0 \u00fea\u00f0 a\u00f0 markmi\u00f0i a\u00f0 f\u00f3lk f\u00e1i laun \u2013 og svo framvegis og svo framvegis. B\u00faa til str\u00faktur \u00fear sem f\u00f3lki er kleift a\u00f0 vinna s\u00e9r inn einhverjar tekjur me\u00f0 menningarharki (t.d. m\u00e6tti byrja a\u00f0 rukka inn \u00e1 \u00f6ll \u00feessi lj\u00f3\u00f0akv\u00f6ld \u2013 e\u00f0a \u00ed \u00fea\u00f0 minnsta l\u00e1ta s\u00f6fnunarbaukinn ganga me\u00f0 r\u00e1\u00f0l\u00f6g\u00f0u gjaldi \u2013 \u00fear \u00e6tti undantekningalaust a\u00f0 selja b\u00e6kur sk\u00e1ldanna og barir m\u00e6ttu hunskast til a\u00f0 gefa upplesurum fr\u00edan bj\u00f3r og kaffi svo \u00feeir gangi \u00fat \u00ed pl\u00fas einsog anna\u00f0 starfsf\u00f3lk). * * * En \u00fea\u00f0 \u00fearf samt a\u00f0 st\u00e6kka starfslaunasj\u00f3\u00f0inn \u2013 ungu h\u00f6fundarnir sem \u00e9g nefndi h\u00e9r a\u00f0 ofan eru allir alveg a\u00f0 ver\u00f0a gamlir \u2013 \u00feeir eru a\u00f0 heltast \u00far lestinni \u00fev\u00ed \u00feeir eiga b\u00f6rn sem \u00feurfa a\u00f0 bor\u00f0a. Skandinav\u00edskari str\u00fakt\u00far g\u00e6ti hins vegar bjarga\u00f0 ungu h\u00f6fundunum sem eru yngri en \u00feeir. Svo \u00fearf a\u00f0 st\u00e6kka \u00fe\u00fd\u00f0ingarsj\u00f3\u00f0 \u2013 helst margfalda hann \u2013 og hvetja dagbl\u00f6\u00f0in til a\u00f0 r\u00e1\u00f0a fleiri lausapenna \u00ed menningarbla\u00f0amennskuna, ekki bara til a\u00f0 gagnr\u00fdna heldur til a\u00f0 taka vi\u00f0t\u00f6l og halda \u00fati debatt (og \u00ed gu\u00f0anna b\u00e6num ekki fleiri gener\u00edska heims\u00f3s\u00f3mapistla, \u00e9g veit \u00feetta f\u00e6r l\u00e6k og smelli, en \u00feetta er bara alveg komi\u00f0 gott).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd Morgunbla\u00f0inu \u00e1 d\u00f6gunum birtist umfj\u00f6llun eftir Kjartan M\u00e1 \u00d3marsson \u00fear sem fram kom a\u00f0 \u00e1 \u00e1runum 1995-2004 hafi starfslaunasj\u00f3\u00f0ur rith\u00f6funda \u00fathluta\u00f0 216 m\u00e1nu\u00f0um til h\u00f6funda undir \u00fer\u00edtugu en n\u00e6stu t\u00edu \u00e1r \u00fear \u00e1 eftir hafi sami h\u00f3pur einungis fengi\u00f0 39 m\u00e1nu\u00f0i. \u00deetta eru \u00ed sj\u00e1lfu s\u00e9r ekki n\u00fdjar fr\u00e9ttir \u2013 \u00e9g held a\u00f0 \u201eN\u00fdhilkynsl\u00f3\u00f0in\u201c &hellip; <a href=\"https:\/\/norddahl.org\/fjallabaksleidin\/?p=4995\" class=\"more-link\">Halda \u00e1fram a\u00f0 lesa: <span class=\"screen-reader-text\">Lifibrau\u00f0 til umhugsunar: Starfslaun og n\u00fdli\u00f0un \u00ed b\u00f3kmenntum<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-4995","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/norddahl.org\/fjallabaksleidin\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4995","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/norddahl.org\/fjallabaksleidin\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/norddahl.org\/fjallabaksleidin\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/norddahl.org\/fjallabaksleidin\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/norddahl.org\/fjallabaksleidin\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4995"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/norddahl.org\/fjallabaksleidin\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4995\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/norddahl.org\/fjallabaksleidin\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4995"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/norddahl.org\/fjallabaksleidin\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4995"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/norddahl.org\/fjallabaksleidin\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4995"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}