{"id":5746,"date":"2025-02-06T13:53:55","date_gmt":"2025-02-06T13:53:55","guid":{"rendered":"http:\/\/norddahl.org\/fjallabaksleidin\/?p=5746"},"modified":"2025-02-06T13:53:55","modified_gmt":"2025-02-06T13:53:55","slug":"createdtimestamp2024-05-08t171608-743z","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/norddahl.org\/fjallabaksleidin\/?p=5746","title":{"rendered":"createdTimestamp&#8220;&#8220;:&#8220;&#8220;2024-05-08T17:16:08.743Z&#8220;&#8220;"},"content":{"rendered":"<p>Menningarvikan byrja\u00f0i sennilega me\u00f0 \u00e1rsh\u00e1t\u00ed\u00f0 grunnsk\u00f3lans. Vi\u00f0 f\u00f3rum \u00ferj\u00fa a\u00f0 sj\u00e1 Aram og a\u00f0ra krakka \u00ed 1. til 4. bekk. \u00deetta er merkilegt menningarfyrirb\u00e6ri \u2013 a\u00f0 hr\u00faga saman \u00f6llum kr\u00f6kkunum og l\u00e1ta \u00feau skapa, \u00ed samstarfi vi\u00f0 kennara, heilu s\u00fdningarnar \u2013 og gle\u00f0in og a\u00f0d\u00e1unin \u00fati \u00ed sal au\u00f0vita\u00f0 meira og minna fullkomin. Fj\u00f3r\u00f0i bekkur setti \u00e1 svi\u00f0 \u00e6vint\u00fdri\u00f0 um Alad\u00edn og f\u00f3rst \u00fea\u00f0 vel \u00far hendi. Aram var einn af s\u00f6gum\u00f6nnum \u2013 og \u00fea\u00f0 er n\u00fa f\u00e1tt sem hann gerir \u00e1reynslulausar en a\u00f0 lesa upp. Hann sag\u00f0i okkur a\u00f0 v\u00edsu a\u00f0 \u00e1 einhverri s\u00fdningunni hef\u00f0i hann fari\u00f0 \u00ed s\u00ed\u00f0uvillt og ekki fundi\u00f0 r\u00e9ttan texta fyrren eftir d\u00fak og disk. \u00dea\u00f0 var l\u00edka alveg eftir honum. Og \u00fea\u00f0 er l\u00edka allt \u00ed takt vi\u00f0 framkv\u00e6mdina almennt \u2013 \u00feetta v\u00e6ri ekki n\u00e6rri jafn skemmtilegt ef \u00feau v\u00e6ru \u00f6ll einsog \u00feraut\u00fej\u00e1lfa\u00f0ir hermenn. \u00c9g hef or\u00f0i\u00f0 vitni a\u00f0 \u00e6fingum fyrir sl\u00edkt grunnsk\u00f3lasj\u00f3 \u2013 \u00ed V\u00edetnam \u2013 og \u00fea\u00f0 er ekki mj\u00f6g sjarmerandi, eiginlega bara skelfilegt. \u00deetta er gaman vegna \u00feess a\u00f0 \u00feetta \u00e1 fyrst og fremst a\u00f0 vera gaman. \u00dea\u00f0 m\u00e6ttu margir listamenn l\u00e6ra af \u00fev\u00ed. *** \u00c1 mi\u00f0vikudag flaug \u00e9g su\u00f0ur og hitti Hauk M\u00e1. Vi\u00f0 fengum okkur hamborgara \u00e1 einhverri b\u00fallu vi\u00f0 Hverfisg\u00f6tu (\u201e\u00fearna g\u00f6tunni \u00fear sem barirnir eru\u201c, sag\u00f0i afgrei\u00f0slust\u00falkan \u00e1 American Style, \u00fear sem vi\u00f0 stoppu\u00f0um fyrst, en gat ekki afgreitt okkur vegna bilunar \u00ed posakerfinu) og h\u00e9ldum s\u00ed\u00f0an yfir \u00e1 Hress\u00f3 \u00ed bj\u00f3r, kaffi og s\u00edg\u00f3. Vi\u00f0 r\u00e6ddum \u00fdmislegt og me\u00f0al annars hvers vegna Hress\u00f3 hef\u00f0i aldrei veri\u00f0 gentrif\u00edera\u00f0ur \u2013 hann er alltaf skemmtilega subbulegur, al\u00fe\u00fd\u00f0legur, \u00feannig sta\u00f0ir eru ekki \u00e1 hverju str\u00e1i \u00ed mi\u00f0b\u00e6num. \u00dea\u00f0 \u00feykir l\u00edka mj\u00f6g \u00f3f\u00ednt a\u00f0 vera \u00fear. \u00c9g fer \u00feanga\u00f0 oft til a\u00f0 vinna \u00feegar \u00e9g er \u00ed b\u00e6num og \u00fearf alltaf a\u00f0 koma me\u00f0 alls konar afsakanir fyrir \u00fev\u00ed gagnvart hv\u00e1andi vinum m\u00ednum og kunningjum. \u00dea\u00f0 sl\u00f3 okkur l\u00edka a\u00f0 hugsanlega v\u00e6ri \u00fea\u00f0 \u201esirkusli\u00f0i\u00f0\u201c \u2013 \u00fea\u00f0 er a\u00f0 segja okkar kynsl\u00f3\u00f0 \u2013 sem b\u00e6ri \u00e1byrg\u00f0 \u00e1 gentrif\u00ederingu mi\u00f0b\u00e6jarins. Og v\u00e6ri spes \u2013 svona \u00ed lj\u00f3si \u00feeirrar subbufagurfr\u00e6\u00f0i sem var vi\u00f0 l\u00fd\u00f0i \u00e1 sirkus\u00e1runum og allri nostalg\u00edunni fyrir \u00feeim \u00e1rum \u2013 a\u00f0 svo v\u00e6ru bara n\u00e1nast engir sta\u00f0ir eftir \u00fear sem manni li\u00f0i ekki asnalega \u00e1 \u00ed vinnuf\u00f6tunum. Nema Hress\u00f3 einmitt \u2013 s\u00e9rstaklega \u00fati \u00e1 palli. En sta\u00f0urinn er v\u00edst til s\u00f6lu. *** \u00dea\u00f0 snj\u00f3a\u00f0i \u00e1 mig \u00ed gar\u00f0inum heima daginn sem \u00e9g f\u00f3r \u00e1 \u00e1rsh\u00e1t\u00ed\u00f0ina. \u00dea\u00f0 var mj\u00f6g lei\u00f0inlegt. En Barcelona t\u00f3k \u00e1 m\u00f3ti m\u00e9r me\u00f0 s\u00f3l og bl\u00ed\u00f0u og var ekki vi\u00f0 \u00f6\u00f0ru a\u00f0 b\u00faast. \u00c9g kom hinga\u00f0 (\u00feessi or\u00f0 eru skrifu\u00f0 \u00e1 flugvellinum \u00e1 lei\u00f0inni heim) til \u00feess a\u00f0 taka \u00fe\u00e1tt \u00ed r\u00f3tt\u00e6ku b\u00f3kamessunni Fira Literal. \u00c9g f\u00e9kk ansi veglegan sess \u00ed dagskr\u00e1nni \u2013 var a\u00f0alatri\u00f0i\u00f0 \u00e1 laugardeginum, en a\u00f0alatri\u00f0i\u00f0 \u00e1 sunnudeginum var \u00edtalski fem\u00ednistinn Silvia Federici. \u00dea\u00f0 m\u00e6ttu a\u00f0 v\u00edsu nokku\u00f0 fleiri \u00e1 hana en mig \u2013 og skal engan undra \u2013 en m\u00e9r \u00feykir m\u00e9r mikill hei\u00f0ur s\u00fdndur a\u00f0 deila keynote-helgi me\u00f0 annarri eins stj\u00f6rnu. \u00a0B\u00f3kin \u2013 Illska \u2013 gengur l\u00edka mj\u00f6g vel og er a\u00f0 detta \u00ed \u00feri\u00f0ju prentun (\u00e1 sp\u00e6nsku, ekki katal\u00f3nsku \u2013 \u00fatgefandinn, Hoja de Lata, er sta\u00f0settur \u00ed Asturias). Nadja skrifa\u00f0i m\u00e9r l\u00edka a\u00f0 heiman og sag\u00f0i a\u00f0 Aram N\u00f3i hef\u00f0i s\u00e9\u00f0 Hatara \u00ed sj\u00f3nvarpinu nefna mig sem \u00e1hrifavald \u2013 \u00e1samt Peaches, Bj\u00f6rk, Rage Against the Machine og fleirum \u2013 og hef\u00f0i samstundis vaxi\u00f0 um heila sex sentimetra. Hvorutveggja, hr\u00f3si\u00f0 fr\u00e1 Hatara og grobbi\u00f0 \u00ed Aram, ur\u00f0u svo til \u00feess a\u00f0 \u00e9g \u00f3x um anna\u00f0 eins. \u00deetta hafa sem sagt veri\u00f0 g\u00f3\u00f0ir dagar fyrir eg\u00f3i\u00f0, en \u00fea\u00f0 er samvaxi\u00f0 h\u00e9g\u00f3mann og \u00fe\u00f3tt eg\u00f3inu l\u00ed\u00f0i vel \u00fearf a\u00f0 halda h\u00e9g\u00f3manum \u00ed skefjum og \u00fev\u00ed mun \u00e9g sennilega n\u00e6stu daga einbeita m\u00e9r a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 hlusta \u00e1 Stormy Daniels lagi\u00f0 \u00fear sem \u00e9g er settur \u00ed flokk me\u00f0 Sveini Andra og lj\u00f3\u00f0ab\u00f3k Eyr\u00fanar J\u00f3nsd\u00f3ttur \u00fear sem lj\u00f3\u00f0m\u00e6landi leggur \u00e1 r\u00e1\u00f0in um a\u00f0 taka mig af l\u00edfi af \u00fev\u00ed \u00e9g er svo mikill drullusokkur. (\u00c9g \u00e1 talsvert au\u00f0veldara me\u00f0 a\u00f0 gangast vi\u00f0 \u00fev\u00ed s\u00ed\u00f0arnefnda en \u00fev\u00ed fyrrnefnda, \u00fe\u00f3tt \u00fea\u00f0 s\u00e9 skylt \u2013 en \u00e9g er a\u00f0 gera mitt besta til a\u00f0 vera hei\u00f0arlegur og almennilegur, lofa). Ekki \u00fear fyrir a\u00f0 kannski finnst eg\u00f3inu l\u00edka gaman a\u00f0 hata sig. A\u00f0 minnsta kosti \u00e1 g\u00f3\u00f0um d\u00f6gum. *** \u00c9g gekk um str\u00e6ti og torg Barcelona-borgar \u2013 fr\u00e1 Sant Andreu til Grac\u00eda og \u00fat um allt \u00ed mi\u00f0b\u00e6num \u2013 me\u00f0 The Anatomy of a Moment \/ Anatom\u00eda de instante eftir Javier Cercas \u00ed eyrunum. \u00c9g hef au\u00f0vita\u00f0 l\u00edka veri\u00f0 a\u00f0 lesa Impostor eftir sama h\u00f6fund, einsog hefur veri\u00f0 nefnt h\u00e9r. B\u00f3kin er sanns\u00f6guleg og fjallar um valdar\u00e1nstilraunina \u00e1 Sp\u00e1ni \u00feann 23. febr\u00faar, 1981. \u00dearna er l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0i\u00f0 \u00e1 Sp\u00e1ni mj\u00f6g ungt og \u00e1rin \u00e1 undan h\u00f6f\u00f0u einkennst af efnahagslegu og p\u00f3lit\u00edsku kaosi. Umr\u00e6\u00f0an um nau\u00f0syn \u00feess a\u00f0 velta fors\u00e6tisr\u00e1\u00f0herra, Adolfo Suarez, \u00far sessi haf\u00f0i fari\u00f0 fram fyrir opnum tj\u00f6ldum \u00e1rum saman \u2013 og m\u00e6lt me\u00f0 b\u00e6\u00f0i mj\u00fakum og h\u00f6r\u00f0um lausnum \u00ed \u00fev\u00ed efni. Honum \u00fe\u00f3tti hafa farist vel \u00far hendi a\u00f0 skipta \u00fat hinu fas\u00edska kerfi Francos fyrir evr\u00f3pskt l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0i en stj\u00f3rn hans a\u00f0 loknu \u00feessu breytingarferli \u00fe\u00f3tti fremur l\u00e9leg. \u00c1\u00e6tlanir valdar\u00e1nsmanna ger\u00f0u r\u00e1\u00f0 fyrir \u201emj\u00faku valdar\u00e1ni\u201c \u00fear sem ekki yr\u00f0i hleypt af, en f\u00f3ru \u00fat um \u00fe\u00fafur strax og r\u00e1\u00f0ist var inn \u00ed \u00feingh\u00fasi\u00f0. \u00de\u00e1 var or\u00f0i\u00f0 \u00far v\u00f6ndu a\u00f0 r\u00e1\u00f0a enda lj\u00f3st a\u00f0 margir \u00feeirra sem st\u00f3\u00f0u a\u00f0 baki valdar\u00e1ninu \u2013 e\u00f0a v\u00e6ru l\u00edklegir til a\u00f0 gera \u00fea\u00f0 n\u00fa \u00feegar \u00fea\u00f0 var hafi\u00f0 \u2013 myndu sn\u00faa vi\u00f0 \u00feeim bakinu. \u00dea\u00f0 ger\u00f0ist flj\u00f3tlega og muna\u00f0i mestu um a\u00f0 k\u00f3ngurinn \u2013 sem haf\u00f0i skipa\u00f0 Suarez en studdi hann t\u00e6plega lengur og haf\u00f0i g\u00e6lt vi\u00f0 alls konar p\u00e6lingar um a\u00f0 losna vi\u00f0 hann \u2013 l\u00fdsti yfir andst\u00f6\u00f0u sinni vi\u00f0 r\u00e1\u00f0ager\u00f0ina. St\u00f3r hluti valdar\u00e1nsmanna voru konungssinnar \u2013 annar hluti var falangistar, og svo voru \u00fearna alls kyns metna\u00f0arfullir framagosar sem vildu bara s\u00f6lsa til s\u00edn v\u00f6ld. \u00cd raun vir\u00f0ist \u00fea\u00f0 ekki s\u00edst vera \u00fea\u00f0 sem veldur \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00feetta fer \u00fat um \u00fe\u00fafur \u2013 valdar\u00e1nsmennirnir h\u00f6f\u00f0u mj\u00f6g \u00f3l\u00edkar hugmyndir um hvernig \u00feetta \u00e6tti allt a\u00f0 fara og voru b\u00fanir a\u00f0 vera a\u00f0 blekkja hver annan til \u00feess a\u00f0 f\u00e1 stu\u00f0ning vi\u00f0 eigin pl\u00f6n. Svo \u00feegar hlj\u00f3p snur\u00f0a \u00e1 \u00fer\u00e1\u00f0inn vissu menn ekki lengur hver \u00e6tti a\u00f0 r\u00e1\u00f0a e\u00f0a hva\u00f0 \u00e6tti a\u00f0 gerast. B\u00f3kin fjallar um meira en \u00feetta \u2013 fer v\u00edtt og breitt um s\u00f6gu l\u00fd\u00f0veldisins og fasismans \u00e1 Sp\u00e1ni. Megni\u00f0 af henni er l\u00fdsingar \u00e1 alls konar v\u00e9lr\u00e1\u00f0um og metna\u00f0i til valda \u2013 ma\u00f0ur kemur ekki \u00fat \u00far henni neitt \u00e6\u00f0islega bjarts\u00fdnn fyrir h\u00f6nd l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0isins, en \u00fe\u00f3 me\u00f0 \u00fe\u00e1 vissu a\u00f0 v\u00e9lr\u00e1\u00f0in og s\u00e9rhl\u00edfnin og gr\u00e6\u00f0gin og undirferli\u00f0 og innihaldsleysi hugsj\u00f3nanna s\u00e9 \u00ed \u00f6llu falli ekki sk\u00e1rri \u00ed fas\u00edsku kre\u00f0sunum. Samt eru \u00fearna nokkur falleg augnablik \u2013 \u00fea\u00f0 er eitthva\u00f0 d\u00e1samlegt vi\u00f0 a\u00f0 einu mennirnir sem hafi neita\u00f0 a\u00f0 fara \u00far s\u00e6tum s\u00ednum \u00feegar herinn ruddist inn \u00ed \u00feingsalinn hafi veri\u00f0 Adolfo Suarez, fyrrverandi falangisti, fyrirlitinn fors\u00e6tisr\u00e1\u00f0herra, Mellado, \u00e6\u00f0sti yfirma\u00f0ur hersins og a\u00f0sto\u00f0arfors\u00e6tisr\u00e1\u00f0herra og og Carillo, forma\u00f0ur komm\u00fanistaflokksins \u00fear sem hann rakst illa og var \u00ed eil\u00edfum illdeilum vi\u00f0 f\u00e9lagsmenn. Komm\u00fanistaflokkurinn \u00e1 Sp\u00e1ni haf\u00f0i \u00fe\u00e1 veri\u00f0 \u201el\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0islegur\u201c \u2013 falli\u00f0 fr\u00e1 hugmyndum um alr\u00e6\u00f0i \u00f6reiganna \u2013 \u00ed sirkab\u00e1t korter \u00e1\u00f0ur en \u00feetta ger\u00f0ist. \u00dea\u00f0 voru \u00feannig \u00ed einhverjum skilningi andl\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0islegustu \u00f6flin sem neitu\u00f0u a\u00f0 l\u00e1ta l\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0i\u00f0 af hendi \u2013 fulltr\u00faar falangista, komm\u00fanista og svo hersins (sem var a\u00f0 reyna valdar\u00e1n). Ma\u00f0ur t\u00fdnist miki\u00f0 \u00ed \u00feessum plottum samt. \u00deetta er ofsalega mikil og fl\u00f3kin saga og einsog \u00fea\u00f0 s\u00e9 ekki n\u00f3gu \u00fe\u00e1 eru flestir \u00fe\u00e1tttakendur \u00ed henni margsaga um hva\u00f0 ger\u00f0ist. Cercas hefur svo sitt sj\u00f3narhorn og s\u00edna t\u00falkun og ma\u00f0ur er mj\u00f6g me\u00f0vita\u00f0ur um a\u00f0 \u00feegar svona ofsalega ein\u00e6\u00f0isleg b\u00f3k er fyrstu kynni manns af atbur\u00f0um sem ma\u00f0ur vissi fjarska l\u00edti\u00f0 um fyrir \u00fe\u00e1 \u00feurfi ma\u00f0ur a\u00f0 taka \u00f6llu me\u00f0 sm\u00e1 saltkl\u00edpu. \u00dea\u00f0 er reyndar fyndi\u00f0 a\u00f0 \u00feegar \u00e9g nefndi \u00fea\u00f0 vi\u00f0 f\u00f3lk h\u00e9rna a\u00f0 \u00e9g v\u00e6ri a\u00f0 lesa Cercas \u00fe\u00e1 var\u00f0 \u00fea\u00f0 skr\u00edti\u00f0 \u00ed framan og spur\u00f0i: \u201eEn er hann ekki h\u00e6grima\u00f0ur?\u201c \u00c9g var\u00f0 sosum ekkert var vi\u00f0 \u00fea\u00f0 \u2013 hann ver Suarez a\u00f0 m\u00f6rgu leyti, kannski bara vegna \u00feess a\u00f0 hann er \u00e1hugaver\u00f0asta pers\u00f3nan \u00ed \u00feessu \u00f6llu saman, m\u00f3tsagnakenndastur og fyrir mi\u00f0ju narrat\u00edfunnar. En Cercas talar l\u00edka um a\u00f0 hann hafi sj\u00e1lfur veri\u00f0 hallur undir m\u00e1lsta\u00f0 ETA og um svik krata vi\u00f0 s\u00f3s\u00edalismann og fleira sem \u00e6tti a\u00f0 gefa til kynna a\u00f0 hann v\u00e6ri vinstrima\u00f0ur. Fyrst og fremst er hann sennilega samt rith\u00f6fundur \u2013 og \u00feeim er jafnvel enn verr treystandi en vinstrim\u00f6nnum. *** Impostor er alveg eins og allt \u00f6\u00f0ruv\u00edsi. H\u00fan segir s\u00f6gu Enrics Marco sem var bifv\u00e9lavirki, verkal\u00fd\u00f0slei\u00f0togi fyrir anarkista, bar\u00e1ttuma\u00f0ur fyrir sk\u00f3laumb\u00f3tum og forma\u00f0ur minningarsamtaka um helf\u00f6rina \u2013 hann var sj\u00e1lfur eftirlifandi \u00far Flossenb\u00fcrg b\u00fa\u00f0unum og fyrrverandi and\u00f3fsma\u00f0ur gegn Franco og anarkisti sem haf\u00f0i lifa\u00f0 \u00f3tr\u00falegu l\u00edfi, h\u00e1lfger\u00f0u Forrest Gump l\u00edfi, \u00feegar \u00ed lj\u00f3s kom \u00e1 gamals aldri a\u00f0 megni\u00f0 af \u00feessu var b\u00f6lva\u00f0 kjaft\u00e6\u00f0i og hann haf\u00f0i \u00fdkt mj\u00f6g og skreytt \u00fea\u00f0 sem hann sk\u00e1lda\u00f0i ekki beinl\u00ednis fr\u00e1 grunni. Hann haf\u00f0i aldrei veri\u00f0 \u00ed Flossenb\u00fcrg \u2013 en fari\u00f0 sem verkama\u00f0ur til \u00de\u00fdskalands \u00e1 vegum fasista, til a\u00f0 komast hj\u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 fara \u00ed str\u00ed\u00f0, \u00fear sem hann var loks handtekinn fyrir li\u00f0hlaup og sat \u00ed fangelsi nasista um hr\u00ed\u00f0. Hann \u00e1tti svo einhverja lauslega snertipunkta vi\u00f0 anarkistahreyfinguna og and\u00f3fi\u00f0 gegn Franco en sennilega ekkert meiri en n\u00e6stum \u00fev\u00ed hva\u00f0a Sp\u00e1nverji sem er \u2013 og stj\u00f3rnm\u00e1lasko\u00f0anir hans voru \u00fat um allt, hinga\u00f0 og \u00feanga\u00f0.\u00a0\u00deegar Enric var afhj\u00fapa\u00f0ur var hann or\u00f0inn fr\u00e6gur \u2013 mj\u00f6g fr\u00e6gur \u00ed Katal\u00f3n\u00edu og l\u00edti\u00f0 fr\u00e6gur um allan Sp\u00e1n. \u00a0 \u00deetta er ekki beinl\u00ednis saga lygasj\u00faklings \u2013 til \u00feess l\u00fdgur hann eiginlega ekki n\u00f3g. Lygasj\u00faklingar, \u00fea\u00f0 best \u00e9g \u00feekki til og hef upplifa\u00f0, h\u00e6kka temp\u00f3i\u00f0 og kraftinn \u00ed lygunum svo hratt a\u00f0 \u00fea\u00f0 kemst yfirleitt upp um \u00fe\u00e1 fyrir h\u00e1degi \u00e1 fyrsta degi \u2013 \u00feeir r\u00e1\u00f0a b\u00f3kstaflega ekkert vi\u00f0 sig. Marco vir\u00f0ist r\u00e1\u00f0a vi\u00f0 sig og stj\u00f3rna \u00feessu nokku\u00f0 vel en \u00fej\u00e1st af \u00f3stj\u00f3rnlegri \u00fe\u00f6rf fyrir a\u00f0 vera mi\u00f0punktur athyglinnar \u2013 \u00fea\u00f0 er margoft undirstrika\u00f0 \u00ed \u00feessari b\u00f3k a\u00f0 fort\u00ed\u00f0in, einsog Faulkner sag\u00f0i, er alls ekki dau\u00f0, e\u00f0a einu sinni li\u00f0in, heldur er h\u00fan v\u00eddd \u00ed samt\u00edmanum, og Marco \u00fearf ekki bara a\u00f0 vera mi\u00f0punktur hvers samt\u00edma, hvers samkv\u00e6mis (sem hann gerir leikandi, verandi sjarmerandi s\u00f6guma\u00f0ur) heldur \u00fearf hann a\u00f0 vera mi\u00f0punktur fort\u00ed\u00f0arinnar l\u00edka \u2013 og me\u00f0 \u00fev\u00ed d\u00f3m\u00ednerar hann yfir samt\u00edma s\u00ednum, d\u00f3m\u00ednerar yfir samkv\u00e6minu, og s\u00f6gurnar ver\u00f0a allar magna\u00f0ri og ungu st\u00falkurnar allar \u00e6stari \u00ed hann (hann nefnir \u00feetta nokkrum sinnum me\u00f0 ungu st\u00falkurnar \u2013 \u00feetta vir\u00f0ist byrja upp \u00far einhvers konar mi\u00f0aldurskr\u00edsu). B\u00f3kin er svo gl\u00edma Cercasar vi\u00f0 a\u00f0 skrifa hana ekki \u2013 st\u00f3r hluti hennar eru yfirl\u00fdsingar um a\u00f0 hann \u00e6tli aldrei og geti ekki skrifa\u00f0 \u00feessa b\u00f3k \u2013 og svo gl\u00edma hans vi\u00f0 s\u00f6gu Enrics og loks Enric sj\u00e1lfan. H\u00fan er ekki alveg jafn ein\u00e6\u00f0isleg \u00ed sta\u00f0reynda- og kenningaflutningi og Anatomy of a Moment en n\u00e6stum \u00fev\u00ed \u2013 kaflarnir \u00fear sem hann er a\u00f0 rekja helstu lygarnar \u00e1 \u00f3lj\u00f3sustu \u00e6viskei\u00f0unum eru \u00ed lei\u00f0inlegra lagi en \u00e1n \u00feeirra hef\u00f0i ma\u00f0ur sennilega ekki komist. H\u00fan er lj\u00f3\u00f0r\u00e6nni og meiri \u201eb\u00f3kmenntir\u201c a\u00f0 m\u00ednu mati \u2013 Anat\u00f3m\u00edan fellur n\u00e6r bla\u00f0amennsku, \u00fe\u00f3tt b\u00e1\u00f0ar s\u00e9u \u00e1 grensunni. \u00de\u00f3tt \u00fea\u00f0 s\u00e9 ofsalega mikil fr\u00e1s\u00f6gn \u00ed anat\u00f3m\u00edunni \u00fe\u00e1 er miklu meiri sk\u00e1ldskapur \u00ed Impostor \u2013 \u00fe\u00f3tt ekki v\u00e6ri nema bara vegna \u00feess a\u00f0 Enric er svo mikill sk\u00e1ldskapur sj\u00e1lfur. M\u00e9r fannst hann oft minna mig \u00e1 Rachel Dolezal \u2013 sem \u00e9g skrifa\u00f0i um h\u00e9rna . Rachel ger\u00f0ist sv\u00f6rt \u2013 african american  \u2013 og telur sig \u00fea\u00f0 best \u00e9g veit enn vera bl\u00f6kkumann \u00fe\u00f3tt h\u00fan gangist vi\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 h\u00fan s\u00e9 ekki komin af neinum bl\u00f6kkum\u00f6nnum, foreldrar hennar hafi veri\u00f0 snj\u00f3hv\u00edtir. Einsog Dolezal skapar Enric Marco s\u00f6gu um sj\u00e1lfan sig sem ver\u00f0ur \u00e1 endanum miklu st\u00e6rri og meiri en hann sj\u00e1lfur \u2013 svo st\u00f3r a\u00f0 hann getur varla teki\u00f0 hana til baka nema \u00ed h\u00e6nuskrefum, tilneyddur, me\u00f0 s\u00f6nnunarg\u00f6gnin \u00e1 bor\u00f0inu fyrir framan sig. \u00cd \u00f6llum lygavefna\u00f0inum ver\u00f0ur kjarninn \u2013 karakterinn, e\u00f0a hi\u00f0 skapa\u00f0a \u00eddent\u00edtet \u2013 \u00fea\u00f0 eina sem vi\u00f0komandi upplifir sem fullkomlega satt. Og engu a\u00f0 s\u00ed\u00f0ur er \u00fea\u00f0 lygin sem liggur til grundvallar \u00f6llu hinu. *** \u00c9g missti af f\u00f6studagskvikmyndakl\u00fabbinum me\u00f0 kr\u00f6kkunum (og veit ekki hva\u00f0 \u00feau horf\u00f0u \u00e1) og vi\u00f0 frestu\u00f0um kvikmyndakl\u00fabbi fullor\u00f0na f\u00f3lksins en \u00e9g horf\u00f0i samt \u00e1 Hamingjuna, Le Bonheur, eftir Agnesi Varda \u00ed h\u00f3telherbergiskytrunni minni vi\u00f0 Hlemm \u00ed g\u00e6rkv\u00f6ldi. Henni tekst einhvern veginn a\u00f0 gera myndav\u00e9larlinsuna svo l\u00e1tlausa a\u00f0 manni finnst n\u00e6stum a\u00f0 myndin hafi ekkert perspekt\u00edf \u2013 a\u00f0 h\u00fan s\u00e9 ekki a\u00f0 \u201emeina neitt\u201c. \u00c1 sama t\u00edma og s\u00f6gu\u00fer\u00e1\u00f0urinn er \u00f3tr\u00falega merkingar\u00ferunginn. Sagan er svona (h\u00f6skuldarvi\u00f0v\u00f6run). Ung hj\u00f3n eiga tv\u00f6 b\u00f6rn og eru mj\u00f6g hamingjus\u00f6m og elska hvort anna\u00f0 miki\u00f0. Karlinn kynnist konu sem vinnur hj\u00e1 P\u00f3sti &#038; s\u00edma og \u00feau hefja \u00e1starsamband og eru mj\u00f6g hamingjus\u00f6m og elska hvert anna\u00f0 mj\u00f6g miki\u00f0. Karlinn er opinn me\u00f0 a\u00f0 hann elski konu s\u00edna og \u00e6tli ekki a\u00f0 fara fr\u00e1 henni en \u00feau geti samt haldi\u00f0 \u00e1fram a\u00f0 hittast af og til og hann elski hana l\u00edka og \u00fea\u00f0 s\u00e9 engin \u00e1st\u00e6\u00f0a til \u00feess a\u00f0 \u00feau geti ekki bara \u00f6ll veri\u00f0 hamingjus\u00f6m. Seinna, \u00ed lautart\u00far me\u00f0 fj\u00f6lskyldunni \u2013 eftir a\u00f0 b\u00f6rnin eru l\u00f6gst til s\u00ed\u00f0degishv\u00edlu \u2013 segir karlinn konu sinni fr\u00e1 \u00e1stkonunni, og hvort \u00feau geti ekki bara \u00f6ll veri\u00f0 hamingjus\u00f6m, hann elski \u00fe\u00e6r b\u00e1\u00f0ar, en au\u00f0vita\u00f0 muni hann h\u00e6tta a\u00f0 hitta \u00e1stkonuna ef eiginkonan vill \u00fea\u00f0. Stemningin er l\u00e1tlaus, ekki tr\u00e1mat\u00edsk \u2013 engin gr\u00e1tur, engin \u00f6skur, engin l\u00e6ti. Eiginkonan er efins en vir\u00f0ist svo taka \u00feetta \u00ed s\u00e1tt, fyllist hamingju og \u00feau elskast og sofna. \u00deegar karlinn vaknar vi\u00f0 a\u00f0 b\u00f6rnin eru v\u00f6knu\u00f0 er konan horfin. \u00deau leita hennar lengi \u00ed sk\u00f3ginum og finna hana loks drukkna\u00f0a \u00ed st\u00f6\u00f0uvatni. Allir ver\u00f0a mj\u00f6g lei\u00f0ir \u00ed svol\u00edtinn t\u00edma en svo kemur \u00e1stkonan og gengur b\u00f6rnunum \u00ed m\u00f3\u00f0ursta\u00f0 og allir eru mj\u00f6g hamingjusamir. \u00deetta b\u00fd\u00f0ur upp \u00e1 alls konar lestur. M\u00edn fyrsta tilfinning var a\u00f0 Varda v\u00e6ri a\u00f0 gagnr\u00fdna kjarnafj\u00f6lskylduna og sm\u00e1borgaralega hamingjuna me\u00f0 p\u00f3liamor\u00edskum hugmyndum \u2013 e\u00f0a hugmyndum um frj\u00e1lsar \u00e1stir. \u00cd upphafi myndarinnar rak \u00e9g augu \u00ed \u00feennan ramma \u2013 \u00feetta birtist bara \u00f6rsn\u00f6ggt \u00ed sj\u00f3nvarpi fj\u00f6lskyldunnar, \u00e9g veit ekkert hva\u00f0an \u00fea\u00f0 kemur annars: Uppruni hins skipulag\u00f0a l\u00edfs \u2013 \u00fea\u00f0 er spurningin! En svo hefst ekkert af p\u00f3liamor\u00edskum hugmyndum karlsins anna\u00f0 en harmur og dau\u00f0i. P\u00f3liamor\u00edska f\u00f3lki\u00f0 myndi segja a\u00f0 hann hafi fari\u00f0 a\u00f0 \u00feessu mj\u00f6g illa \u2013 en \u00ed \u00feessu samhengi er \u00fea\u00f0 samt sennilega \u00f3\u00fearfa a\u00f0finnsla, hann ve\u00f0ur myrkri\u00f0 og gerir sitt besta til a\u00f0 s\u00e6tta langanir s\u00ednar vi\u00f0 samf\u00e9lagsramma kjarnafj\u00f6lskyldunnar, e\u00f0a r\u00e9ttara sagt l\u00e1ta b\u00e6\u00f0i ganga upp. En \u00fe\u00e1 langar mig l\u00edka a\u00f0 lesa \u00ed \u00feetta s\u00f6gu um tillitsleysi \u00feeirra sem festast \u00ed eigin hamingjuleit \u2013 hvernig harmur annarra ver\u00f0ur \u00feeim n\u00e1nast \u00f3s\u00fdnilegur, af \u00fev\u00ed \u00feeir finna svo s\u00e1rt til \u00feess sem skortir \u00ed eigin l\u00edfi. \u00dea\u00f0 er au\u00f0vita\u00f0 svo fr\u00e1leitur punktur \u00e1 \u00feessari \u00f6ld eg\u00f3sins \u2013 \u00fear sem allt sem hindrar okkur hi\u00f0 minnsta \u00ed a\u00f0 n\u00e1 110% sj\u00e1lfsuppfyllingu er st\u00e6kasti fasismi \u2013 og s\u00e9rstaklega virkar undarlega \u00e1 mann a\u00f0 \u201elistama\u00f0ur\u201c, a\u00f0 \u00e9g tali n\u00fa ekki um kona e\u00f0a franskur listama\u00f0ur e\u00f0a hugsandi listama\u00f0ur, b\u00fai til verk sem \u00fe\u00e1 s\u00e9 v\u00f6rn fyrir kjarnafj\u00f6lskylduna. \u00dea\u00f0 er l\u00edka \u00fearna bara saga um einhvern franskan bastar\u00f0 sem er a\u00f0 r\u00ed\u00f0a kellingunni \u00e1 p\u00f3sth\u00fasinu, \u00fe\u00f3tt hann eigi g\u00f3\u00f0a konu og falleg b\u00f6rn heima. Eitthva\u00f0 svona \u201et\u00fdp\u00edskt fyrir karl\u201c d\u00e6mi. Sagan sty\u00f0ur \u00fea\u00f0 \u2013 ef \u00feetta v\u00e6ri norr\u00e6nt s\u00f3s\u00edal-drama myndi \u00fea\u00f0 steinliggja. En stemningin er bara ekki \u00fear. Fagurfr\u00e6\u00f0in er a\u00f0 segja eitthva\u00f0 anna\u00f0. Og kannski \u00fearf manni ekki a\u00f0 finnast neitt. Myndin er meistaraverk \u2013 alger gullmoli \u2013 og h\u00fan \u00fdtir vi\u00f0 \u00fdmsu innra me\u00f0 manni. H\u00fan \u00fearf ekki a\u00f0 predika neitt. *** S\u00ed\u00f0ast en ekki s\u00edst er \u00e9g b\u00fainn a\u00f0 vera a\u00f0 hlusta \u00e1 n\u00fdjustu pl\u00f6tu Vampire Weekend, Father of the Bride. \u00c9g er bara b\u00fainn a\u00f0 renna henni einu og h\u00e1lfu sinni \u00ed gegn og \u00e6tti kannski a\u00f0 geyma a\u00f0 segja neitt s\u00e9rstakt um hana \u00ed bili. Allt sem m\u00e9r dettur \u00ed hug enn sem komi\u00f0 er \u2013 preppy, vanda\u00f0, lj\u00f3\u00f0r\u00e6nt, miki\u00f0 pr\u00f3d\u00fasera\u00f0, miki\u00f0 \u00fatsett menntamannapopp \u2013 m\u00e6tti l\u00edka segja um allar hinar pl\u00f6tur sveitarinnar. Og hefur veri\u00f0 sagt. J\u00e1, frestum \u00feessu fram \u00ed n\u00e6stu viku, nema \u00e9g hafi bara engu vi\u00f0 \u00feetta a\u00f0 b\u00e6ta. \u00c9g \u00e6tla l\u00edka a\u00f0 lesa d\u00f3minn hans Dav\u00ed\u00f0s Roach \u00e1 R\u00daV-vefnum. En sj\u00e1um til \u2013 ef h\u00fan lifir vikuna af, ef \u00e9g held \u00e1fram a\u00f0 hlusta, \u00fe\u00e1 reyni \u00e9g a\u00f0 st\u00fdra hugsunum m\u00ednum \u00ed gegnum hana og ef ekki \u00fe\u00e1 ekki. *** G\u00edtarleikari vikunnar er Mary Ford, eiginkona hins fr\u00e6ga (og lipra) g\u00edtarleikara og g\u00edtarsmi\u00f0s Les Paul. Mary m\u00e1tti svol\u00edti\u00f0 standa \u00ed skugga manns s\u00edns en var engu s\u00ed\u00f0ri g\u00edtarleikari nema s\u00ed\u00f0ur v\u00e6ri, einsog sj\u00e1 m\u00e1 \u00e1 \u00feessu myndbandi h\u00e9r fyrir ne\u00f0an. \u00dea\u00f0 sem er skemmtilegt vi\u00f0 g\u00edtarinn sem hlj\u00f3\u00f0f\u00e6ri er a\u00f0 hann er svo gott performansverkf\u00e6ri \u2013 l\u00e9ttur og me\u00f0f\u00e6rilegur og fallegur og b\u00fd\u00f0ur upp \u00e1 svo margs konar sni\u00f0ugheit. \u00deetta n\u00fdta \u00feau Les og Mary s\u00e9r \u00ed botn.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Menningarvikan byrja\u00f0i sennilega me\u00f0 \u00e1rsh\u00e1t\u00ed\u00f0 grunnsk\u00f3lans. Vi\u00f0 f\u00f3rum \u00ferj\u00fa a\u00f0 sj\u00e1 Aram og a\u00f0ra krakka \u00ed 1. til 4. bekk. \u00deetta er merkilegt menningarfyrirb\u00e6ri \u2013 a\u00f0 hr\u00faga saman \u00f6llum kr\u00f6kkunum og l\u00e1ta \u00feau skapa, \u00ed samstarfi vi\u00f0 kennara, heilu s\u00fdningarnar \u2013 og gle\u00f0in og a\u00f0d\u00e1unin \u00fati \u00ed sal au\u00f0vita\u00f0 meira og minna fullkomin. Fj\u00f3r\u00f0i bekkur &hellip; <a href=\"https:\/\/norddahl.org\/fjallabaksleidin\/?p=5746\" class=\"more-link\">Halda \u00e1fram a\u00f0 lesa: <span class=\"screen-reader-text\">createdTimestamp&#8220;&#8220;:&#8220;&#8220;2024-05-08T17:16:08.743Z&#8220;&#8220;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-5746","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/norddahl.org\/fjallabaksleidin\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5746","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/norddahl.org\/fjallabaksleidin\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/norddahl.org\/fjallabaksleidin\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/norddahl.org\/fjallabaksleidin\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/norddahl.org\/fjallabaksleidin\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5746"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/norddahl.org\/fjallabaksleidin\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5746\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/norddahl.org\/fjallabaksleidin\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5746"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/norddahl.org\/fjallabaksleidin\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5746"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/norddahl.org\/fjallabaksleidin\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5746"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}