{"id":6160,"date":"2025-07-09T12:10:32","date_gmt":"2025-07-09T12:10:32","guid":{"rendered":"https:\/\/norddahl.org\/fjallabaksleidin\/?p=6160"},"modified":"2025-07-09T12:10:32","modified_gmt":"2025-07-09T12:10:32","slug":"sumarfri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/norddahl.org\/fjallabaksleidin\/?p=6160","title":{"rendered":"Sumarfr\u00ed"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c9g held a\u00f0 heilinn \u00e1 m\u00e9r s\u00e9 enn \u00ed sumarfr\u00edi. \u00cd g\u00e6rmorgun t\u00f3k \u00e9g eftir \u00f6ri eftir n\u00fdlegt s\u00e1r \u00e1 kinninni \u00e1 m\u00e9r \u2013\u00a0\u00e9g mundi eftir s\u00e1rinu, \u00fea\u00f0 er varla nema tveggja-\u00feriggja vikna gamalt, en \u00e9g mundi ekkert hvar \u00e9g hef\u00f0i fengi\u00f0 \u00fea\u00f0. Af hverju var \u00e9g me\u00f0 s\u00e1r \u00e1 kinninni? Ekki var \u00feetta uppkl\u00f3ra\u00f0 skord\u00fdrabit? Haf\u00f0i \u00e9g dotti\u00f0? Reki\u00f0 mig \u00ed hillu? Einhvern veginn klaufa\u00f0 eldh\u00fashn\u00edf upp \u00ed andliti\u00f0 \u00e1 m\u00e9r (ekki a\u00f0 \u00e9g hafi elda\u00f0 miki\u00f0 \u00ed sumarfr\u00edinu)? \u00deetta olli m\u00e9r \u201etalsver\u00f0um heilabrotum\u201c einsog ma\u00f0ur segir \u2013\u00a0hva\u00f0 sem \u00fea\u00f0 n\u00fa \u00fe\u00fd\u00f0ir, heilabrot \u2013\u00a0\u00e9g sem sagt hugsa\u00f0i um \u00feetta og var farinn a\u00f0 hafa alvarlegar \u00e1hyggjur af heilsu minni (s\u00e9rstaklega eftir a\u00f0 \u00e9g \u00e6tla\u00f0i a\u00f0 taka \u00edb\u00fafen vi\u00f0 h\u00f6fu\u00f0verk og mundi ekki hvort \u00e9g hef\u00f0i fengi\u00f0 m\u00e9r \u00edb\u00fafen e\u00f0a hvort \u00e9g hef\u00f0i bara fengi\u00f0 m\u00e9r vatnsglas og gleymt \u00edb\u00fafeninu \u2013\u00a0\u00e9g f\u00e9kk m\u00e9r allavega a\u00f0ra nema \u00fea\u00f0 hafi veri\u00f0 fyrsta). S\u00ed\u00f0an kom kv\u00f6ld. Og \u00fe\u00b4\u00e1 mundi \u00e9g hva\u00f0 haf\u00f0i gerst. \u00c9g skar mig vi\u00f0 rakstur. Er \u00fea\u00f0 ekki svol\u00edti\u00f0 einsog a\u00f0 uppg\u00f6tva eftir langa ranns\u00f3kn a\u00f0 \u00fea\u00f0 var <strong>brytinn<\/strong> sem framdi gl\u00e6pinn? Hef\u00f0i \u00fea\u00f0, altso, ekki \u00e1tt a\u00f0 blasa vi\u00f0? S\u00e1r \u00ed andliti karlmanns = rakstur? \u00c9g er a\u00f0 v\u00edsu ekki vanur a\u00f0 skera mig vi\u00f0 rakstur en \u00e9g keypti einhvern plastpoka fullan af einnota rakhn\u00edfum \u00ed Coop Konsum \u00ed Rejmyre, \u00d6stra G\u00f6taland (mitt \u00e1 milli Finsp\u00e5ng og Norrk\u00f6ping) og \u00feeir voru bara alls ekki br\u00faklegir mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 \u00fe\u00e1 l\u00faxushn\u00edfa sem \u00e9g \u00e1 a\u00f0 venjast. Og \u00fev\u00ed f\u00f3r sem f\u00f3r. R\u00e1\u00f0g\u00e1tan leyst. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">***<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">700 s\u00ed\u00f0ur b\u00fanar \u00ed Books of Jacob. Einu sinni skrifa\u00f0i \u00e9g alltaf jafn \u00b4\u00f3\u00f0um um \u00fe\u00e6r b\u00e6kur sem \u00e9g var a\u00f0 lesa en var skamma\u00f0ur fyrir a\u00f0 vera a\u00f0 skrifa um b\u00e6kur sem \u00e9g v\u00e6ri ekki b\u00fainn a\u00f0 lesa \u2013\u00a0\u00fe\u00f3tt \u00e9g v\u00e6ri bara a\u00f0 skrifa um \u00fe\u00e6r <em>s\u00ed\u00f0ur<\/em> sem \u00e9g v\u00e6ri \u00fe\u00e1 b\u00fainn me\u00f0. \u00dea\u00f0 eru enn 300 bla\u00f0s\u00ed\u00f0ur eftir af Books of Jacob og um \u00fe\u00e6r get \u00e9g ekki tj\u00e1\u00f0 mig, e\u00f0li m\u00e1lsins samkv\u00e6mt. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c9g veit ekki hvort \u00e9g \u00e1 neitt a\u00f0 vera a\u00f0 leggja mat \u00e1 hva\u00f0 m\u00e9r \u201efinnst\u201c \u2013\u00a0enn sem komi\u00f0 er \u2013\u00a0\u00fea\u00f0 kemur \u00ed lj\u00f3s bara \u00e1 n\u00e6stu m\u00e1nu\u00f0um og \u00e1rum. \u00deegar ryki\u00f0 sest. \u00deetta er auglj\u00f3slega st\u00f3rvirki og miklu \u201em\u00f3dern\u00edskari\u201c b\u00f3k en \u00e9g \u00e1tti von \u00e1 eftir <em>Drag pl\u00f3g \u00feinn yfir bein hinna dau\u00f0u.<\/em>  Einsog margar \u2013 flestar? \u2013 svona langar b\u00e6kur er h\u00fan a\u00f0 reyna a\u00f0 vera einhvern veginn komplett og alltumlykjandi, n\u00e1 utan um b\u00e6\u00f0i augnablikin og aldirnar. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">H\u00fan fjallar einsog \u00e1\u00f0ur segir um sp\u00e1manninn\/mess\u00edasinn Jakob Frank \u2013 sem var til \u2013\u00a0og hana m\u00e1 auglj\u00f3slega lesa fr\u00e1 m\u00f6rgum sj\u00f3narhornum en eitt sem blasir vi\u00f0 m\u00e9r er a\u00f0 spegla hana \u00ed gu\u00f0spj\u00f6llunum. Sem eru au\u00f0vita\u00f0 l\u00edka m\u00f3dern\u00edsk, \u00e1 sinn h\u00e1tt \u2013\u00a0ef vi\u00f0 t\u00f6kum \u00feeim sem einu verki \u2013 \u00fear sem sama sagan er s\u00f6g\u00f0 fj\u00f3rum sinnum me\u00f0 tilbrig\u00f0um, en \u00e1 \u00fever\u00f6fugan h\u00e1tt vi\u00f0 Jakobsb\u00e6kurnar. Hvert gu\u00f0spjall er frekar stutt og l\u00edti\u00f0 dvali\u00f0 vi\u00f0 hversdagslega hluti heldur va\u00f0i\u00f0 milli kraftaverka, d\u00e6misagna og s\u00f6gulegra st\u00f3rvi\u00f0bur\u00f0a. Jakobsb\u00e6kurnar eru fimm og \u00fe\u00e6r sem \u00e9g hef komist \u00ed gegnum fjalla allar um s\u00f6gulegan t\u00edma \u00b4Jakobs Frank \u2013\u00a0\u00fe\u00f3tt \u00e9g \u00feykist vita a\u00f0 b\u00f3kin fari n\u00e6r okkur \u00ed t\u00edma \u00ed restina. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Saga Jakobs er \u00ed grunninn bara saga hvers mess\u00edasar \u2013\u00a0stundum finnst manni hann vera dj\u00fapvitur frelsari, jafnvel kraftaverkama\u00f0ur, og stundum kyn\u00f3\u00f0ur megal\u00f3man og stundum allt \u00ed senn \u2013\u00a0f\u00f3lki\u00f0 \u00ed kringum hann er \u00fdmist blinda\u00f0 af tr\u00fa \u00e1 hann e\u00f0a \u00ed bar\u00e1ttu vi\u00f0 efann; \u00feeir sem fj\u00e6r standa \u00f3ttast hann e\u00f0a eru forvitnir. Hann safnar um sig l\u00e6risveinum og endar ofs\u00f3ttur. \u00dear sem \u00e9g er staddur \u00ed b\u00f3kinni er b\u00fai\u00f0 a\u00f0 fangelsa hann og l\u00fdsa \u00fev\u00ed formlega yfir \u00ed d\u00f3mi a\u00f0 \u00fea\u00f0 ver\u00f0i a\u00f0 \u201eeil\u00edfu og \u00feeirri \u00e1kv\u00f6r\u00f0un aldrei sn\u00fai\u00f0\u201c. \u00c9g \u00feekki ekki s\u00f6gu Franks nema \u00far \u00feessari b\u00f3k og veit ekki hvort hann ver\u00f0ur drepinn e\u00f0a honum sleppt e\u00f0a hva\u00f0. \u00c9g veit \u00fea\u00f0 samt af reynslunni a\u00f0 \u00fea\u00f0 \u00fearf ekkert mj\u00f6g margt a\u00f0 gerast \u00e1 \u00feessum 300 s\u00ed\u00f0um sem eru eftir \u2013\u00a0en samt allt!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sj\u00f3narhorni\u00f0 er \u00e1 sinn h\u00e1tt alsj\u00e1andi \u00e1n \u00feess a\u00f0 vera alviturt \u2013\u00a0s\u00f6guma\u00f0ur er \u00f6ldru\u00f0 kona sem liggur fyrir dau\u00f0anum og \u00f6\u00f0last alsj\u00f3n \u2013\u00a0h\u00fan sv\u00edfur beinl\u00ednis yfir s\u00f6gusvi\u00f0inu. Vi\u00f0 f\u00e1um litla inns\u00fdn \u00ed hugarheima f\u00f3lks nema \u00fea\u00f0 sem ma\u00f0ur g\u00e6ti giska\u00f0 sig upp \u00e1 \u00fat fr\u00e1 svipbrig\u00f0um og m\u00e1lr\u00f3mi og \u00fev\u00eduml\u00f6gu\u00f0u. Hins vegar leitar \u00feessi alsj\u00f3n uppi allt sem g\u00e6ti nokkru m\u00e1li skipti \u2013 fer um \u00ed t\u00edma og r\u00fami, alls lags aukapers\u00f3nur detta inn og \u00fat \u00far f\u00f3kus, r\u00fdmum og hlutum og n\u00e1tt\u00faru og ve\u00f0ri og g\u00f6ngulagi og fatna\u00f0i og svo framvegis er l\u00fdst \u00ed sm\u00e1atri\u00f0um, gu\u00f0fr\u00e6\u00f0ilegar og fagurfr\u00e6\u00f0ilegar og heimspekilegar deilur eiga s\u00e9r sta\u00f0 \u00ed samr\u00e6\u00f0um og br\u00e9fum. Engar endurtekningar, sem sagt, og \u00ed sta\u00f0 \u00feess a\u00f0 s\u00f6gu\u00fer\u00e1\u00f0urinn birtist manni \u00e1 \u00ferj\u00e1t\u00edu s\u00ed\u00f0um \u00e1 hr\u00f6\u00f0u temp\u00f3i \u2013\u00a0einsog \u00ed \u00feeim gu\u00f0spj\u00f6llum sem ma\u00f0ur \u00e1 a\u00f0 venjast \u2013\u00a0er hann \u00e1 \u00fe\u00fasund s\u00ed\u00f0um. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00dea\u00f0 er mj\u00f6g h\u00e6gt. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">***<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Danirnir koma til m\u00edn \u00e1 morgun. \u00c9g hef ekkert lesi\u00f0 neina danska b\u00f3k einsog \u00e9g \u00e6tla\u00f0i a\u00f0 gera. K\u00edkti a\u00f0eins \u00e1 danska duolingo og \u00e6tli \u00e9g lesi ekki fr\u00e9ttirnar \u00ed kv\u00f6ld \u00e1 d\u00f6nsku vefmi\u00f0lunum. Og svo bjarga \u00e9g m\u00e9r \u00e1byggilega \u00e1 s\u00e6nsku me\u00f0 d\u00f6nskum hreim og les eitthva\u00f0 fyrir \u00fe\u00e1 \u00far \u00fe\u00fd\u00f0ingum N\u00f6nnu Kalkar. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00dea\u00f0 rifjast upp fyrir m\u00e9r a\u00f0 Melli vinur minn sag\u00f0i \u00e1 s\u00ednum t\u00edma a\u00f0 \u00fea\u00f0 v\u00e6ri ekkert m\u00e1l a\u00f0 tala s\u00e6nsku \u2013 ma\u00f0ur tala\u00f0i bara d\u00f6nsku og ger\u00f0i svona skr\u00edtin hlj\u00f3\u00f0 \u00e1 eftir, hann hermdi \u00feau bara \u2013\u00a0\u00e5 o \u00e5 o \u2013 svona einsog ma\u00f0ur g\u00e6ti \u00edmynda\u00f0 s\u00e9r a\u00f0 selur myndi breima, kannski. En fyrsta setningin sem duolingo kenndi m\u00e9r \u00e1 d\u00f6nsku eftir st\u00f6\u00f0upr\u00f3f var \u201eSvenskeren kan ikke f\u00f8rst\u00e5 danskeren n\u00e5r de taler sammen\u201c. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c9g hef einu sinni tala\u00f0 s\u00e6nsku \u00ed sj\u00f3nvarpsvi\u00f0tali \u00ed Danm\u00f6rku. \u00dea\u00f0 gekk alveg en \u00e9g veit au\u00f0vita\u00f0 ekkert hvort sj\u00f3nvarps\u00e1horfendur skildu mig (\u00fea\u00f0 er l\u00edka allt\u00edlagi \u00fe\u00f3tt f\u00f3lk skilji ekki alveg rith\u00f6funda). Mestar \u00e1hyggjur hef \u00e9g haft af ford\u00f3mum dana og sv\u00eda gagnvart hvor \u00f6\u00f0rum \u2013\u00a0\u00fea\u00f0 fylgir \u00fev\u00ed \u00e1kve\u00f0inn farangur ef danir telja mann s\u00e6nskan (e\u00f0a hli\u00f0hollan sv\u00edum) og \u00f6fugt. A\u00f0 v\u00edsu var m\u00e9r sagt \u00ed vor a\u00f0 menningarsv\u00edar v\u00e6ru a\u00f0 ver\u00f0a mj\u00f6g danskir og menningardanir a\u00f0 ver\u00f0a mj\u00f6g s\u00e6nskir \u2013\u00a0og ef ma\u00f0ur veit ekki hva\u00f0 \u00fea\u00f0 \u00fe\u00fd\u00f0ir v\u00e6ri kannski gott a\u00f0 rifja upp debattinn \u00ed kringum danska h\u00f6fundinn Yahya Hassan, sem orti fj\u00e1lglega um ofbeldi \u00ed innflytjendasamf\u00e9l\u00f6gum og l\u00fdsti f\u00f6\u00f0ur s\u00ednum sem \u201elo\u00f0num apa\u201c, og var skamma\u00f0ur fyrir af sv\u00edum me\u00f0 \u00e1\u00feekkan bakgrunn sem s\u00f6g\u00f0u hann beinl\u00ednis vera a\u00f0 hla\u00f0a byssur rasistana fyrir \u00fe\u00e1. Og hafi danir veri\u00f0 beinskeyttir en sv\u00edar vi\u00f0kv\u00e6mir hefur \u00fea\u00f0 \u00fe\u00e1 sn\u00faist vi\u00f0 \u2013\u00a0er m\u00e9r sagt og sel ekki d\u00fdrara en \u00e9g keypti \u00fea\u00f0. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">***<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c9g hef annars veitt \u00fev\u00ed athygli a\u00f0 \u00e9g hef \u00e1kve\u00f0na tilhneigingu s\u00ed\u00f0ustu misserin til \u00feess a\u00f0 for\u00f0ast p\u00f3lit\u00edskar yfirl\u00fdsingar. Sennilega er \u00fea\u00f0 bara innbygg\u00f0ur m\u00f3t\u00fer\u00f3i gagnvart ofsanum sem umlykur mann alla daga \u2013\u00a0fr\u00e1 Gaza til Washington inn \u00e1 Al\u00feingi og upp \u00ed Bolholt. \u00c9g er or\u00f0inn mj\u00f6g \u00fereyttur \u00e1 fro\u00f0ufellandi jar\u00f0\u00fdtum. \u00c9g er l\u00edka or\u00f0inn fur\u00f0u mikill both-sider \u00ed samr\u00e6\u00f0u \u2013\u00a0finnst ekki \u00fe\u00e6gilegt a\u00f0 tala \u00ed alh\u00e6fingum e\u00f0a of mikilli vissu og hva\u00f0 \u00fe\u00e1 kraftmikilli hneykslan. S\u00e9rstaklega ekki um litlu m\u00e1lin. \u00deegar kemur a\u00f0 st\u00f3ru m\u00e1lunum \u2013\u00a0Gaza er st\u00e6rst \u2013\u00a0fyllist \u00e9g bara vonleysi og l\u00ed\u00f0ur einsog h\u00fa\u00f0in \u00e6tli a\u00f0 leka utan af m\u00e9r og \u00e9g s\u00f6kkva ofan \u00ed j\u00f6r\u00f0ina. \u00c9g man eftir a\u00f0 hafa lesi\u00f0 sannf\u00e6randi r\u00f6k Amosar Oz um a\u00f0 Evr\u00f3pumenn \u2013\u00a0sem hef\u00f0u barist \u00e1 banaspj\u00f3tum \u00e1rhundru\u00f0um saman, \u00ed \u00e1t\u00f6kum sem hef\u00f0u enda\u00f0 me\u00f0 seinni heimsstyrj\u00f6ldinni\u00a0\u2013\u00a0\u00e6ttu l\u00edti\u00f0 me\u00f0 a\u00f0 l\u00fdsa \u00fev\u00ed yfir a\u00f0 \u00fea\u00f0 v\u00e6ri \u201e\u00f3m\u00f6gulegt\u201c a\u00f0 sj\u00e1 fyrir s\u00e9r endalok \u00e1takanna \u00ed Palest\u00ednu. En \u00e9g er samt svol\u00edti\u00f0 \u00fear. \u00c9g hef ekki \u00edmyndunarafl \u00ed a\u00f0 sj\u00e1 fyrir m\u00e9r neinn fri\u00f0 eftir atbur\u00f0i s\u00ed\u00f0ustu tveggja \u00e1ra. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c9g held a\u00f0 heilinn \u00e1 m\u00e9r s\u00e9 enn \u00ed sumarfr\u00edi. \u00cd g\u00e6rmorgun t\u00f3k \u00e9g eftir \u00f6ri eftir n\u00fdlegt s\u00e1r \u00e1 kinninni \u00e1 m\u00e9r \u2013\u00a0\u00e9g mundi eftir s\u00e1rinu, \u00fea\u00f0 er varla nema tveggja-\u00feriggja vikna gamalt, en \u00e9g mundi ekkert hvar \u00e9g hef\u00f0i fengi\u00f0 \u00fea\u00f0. Af hverju var \u00e9g me\u00f0 s\u00e1r \u00e1 kinninni? Ekki var \u00feetta uppkl\u00f3ra\u00f0 &hellip; <a href=\"https:\/\/norddahl.org\/fjallabaksleidin\/?p=6160\" class=\"more-link\">Halda \u00e1fram a\u00f0 lesa: <span class=\"screen-reader-text\">Sumarfr\u00ed<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-6160","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/norddahl.org\/fjallabaksleidin\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6160","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/norddahl.org\/fjallabaksleidin\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/norddahl.org\/fjallabaksleidin\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/norddahl.org\/fjallabaksleidin\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/norddahl.org\/fjallabaksleidin\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6160"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/norddahl.org\/fjallabaksleidin\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6160\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6161,"href":"https:\/\/norddahl.org\/fjallabaksleidin\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6160\/revisions\/6161"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/norddahl.org\/fjallabaksleidin\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6160"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/norddahl.org\/fjallabaksleidin\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6160"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/norddahl.org\/fjallabaksleidin\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6160"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}