Síðustu vikurnar hef ég legið yfir íslenskum ljóðum frá síðustu 5 árum. Ég átti svo sem ekki von á að það yrði leiðinlegt en það var samt skemmtilegra – og betra, hreinlega, orðið er betra – en ég átti von á. Og helgast auðvitað að hluta til af því að ég gat leyft mér að staldra fyrst og fremst við það sem mér fannst gott – og kynnast bara því sem þeir sem ég treysti sögðu að væri gott, af því sem ég átti ólesið.
Í gær skilaði ég af mér ritgerð fyrir sænska tímaritið Örnen och kråkan um „stöðu ljóðsins“. Ég skoðaði svona almennt breytingarnar síðustu 15 árin en lét vera að staldra við bækur síðustu 5 ára þegar ég var að vísa í „samtímann“ (og stóðst því miður freistinguna að nefna sjálfan mig). Stærsta breytingin er auðvitað allir innflytjendahöfundarnir – og gæðin í þeim skrifum. En svo hefur útgefnum ljóðabókum kvenna líka fjölgað úr þriðjungi í helming og þær d´óminera í öllum verðlaunum og tilnefningum (alveg burtséð frá Fjöruverðlaununum).
Þá eru auðvitað alls konar fagurfræðilegar breytingar sem ég geri einhverja tilraun til þess að fara út í – það er alltaf svolítið svell að eiga við, og byggist mest á að maður reynir að koma orðum að einhverju sem manni finnst maður hafa einhverja óljósa kviðtilfinningu fyrir. Það er miklu meira um heildstæðari bækur – í merkingunni að þær byggist upp smám saman, leiði frá a til ö. Það mætti auðvitað halda því fram að eldri bækur hafi líka verið heildstæðar en það var þá samt þannig að röð ljóðanna skipti ekki lykilmáli – þau teygðu sig ekki frá einu ljóði yfir í það næsta, heldur var kannski heildarsvipur með þeim öllum, og svo einhver innri fagurfræðilógík í því í hvaða röð þau voru látin birtast. Og auðvitað er þetta heldur ekki einhlítt.
Það er líka „alvarlegri tónn“ – meira að segja í gríninu.
Það komu hátt í þrjátíu skáld við sögu. En ég er enn að fatta skáld og bækur sem ég hefði þurft að nefna. Og svo eru enn nokkrar bækur sem ég hef ekki náð að sjá – bækur sem voru ekki til í Bókhlöðunni eða á Bókasafninu og sem ég náði ekki að panta. Ég eyddi líka einum fimmta af laununum mínum í nýjar bækur, sem er óforsvaranlegt miðað við reksturinn á mér þessa dagana. En eignaðist á móti nokkrar nýjar bækur. Ég hefði auðvitað átt að senda út boð um kynningareintök en mér fannst það eitthvað vandræðalegt.
En staða ljóðsins er sem sagt góð. Ég votta það.
***
Við Aino erum ein heima og höfum verið á Shakespeare bender. Horfðum á Romeo + Juliet, 10 Things I Hate About You (Skassið tamið), Shakespeare in Love og Much Ado About Nothing. Í kvöld er það svo gamanmyndin Rosaline, sem fjallar um konuna sem Rómeó gleymir þegar hann kynnist Júlíu. Hún kemur líka fyrir í Shakespeare in Love sem … hvað eigum við að segja, kynferðislega frelsuð? Hún er gift leikhússtjóranum Richard Burbage en heldur við bæði Shakespeare og lögreglustjórann. Og í einni senu ryðst Kit Marlowe inn á hana og Burbage við ástarleiki og hún eiginlega tekur ekki í mál að hætta, þótt karlarnir þurfi eitthvað að tala saman.
Það stefnir í að menntaskólinn sýni Rómeó og Júlíu og við ætlum sem sagt að mæta vel undirbúin.
Við horfðum líka á Clueless, sem er byggð á Emmu eftir Jane Austen. Og erum að hugsa um að taka nýjustu Emmu myndina, frá 2020, fljótlega. Og hugsanlega A Midsummer Night’s Dream frá 1999. Ég veit ekki alveg hvað fleira er hægt að bjóða tólf ára stúlku upp á af svona klassík. Hamnet?
Annars hafa þetta allt verið miklar fyrirtaks myndir hingað til. Svo þegar við erum búin með einhvern Shakespearinn þá fer ég alltaf og rifja upp hvað Þorgeir Tryggvason skrifaði um þær á Starafugl – í sinni epísku Shakespeare yfirferð. En ég er nú ekki mikið að leggja það á barnið samt.
***
Það voru þrjú deadline í síðustu viku. Í gær var fyrsti dagurinn frá áramótum sem ég vann ekki neitt (aumingjans kúltúrbarnið sem fær hvorki að fara á skíði eða til Tene í vetrarfríinu heldur þarf að hanga ein með pabba sínum, sem vinnur alla daga, og vill svo bara horfa á Shakespeare á kvöldin). Skáldsagan hefur ekki bifast í tvær vikur. Listamannalaunaskerðingin milli ára var ekki nema 25% en orkan sem fer í að bæta mér upp tekjumissinn er sennilega nær 60%. Af því frílans er bara illa borgað. Samt er ég líka búinn að lengja vinnutímann upp í sennilega svona 60 tíma á viku – í janúar miðaði ég við tólf tíma á daga alla daga, en var að gera út af við mig, svo nú vakna ég ekki klukkan sex nema þrjá daga í viku, stilli ekki einu sinni klukku á helgum.
Annars bætist ýmislegt á þetta. Tekjur að utan hafa minnkað hægt og bítandi ár frá ári síðustu 10 árin. Margt af því var eitthvað sem ég þurfti ekki að hafa mikið fyrir – bók- og réttindasala. Og mér hefur sjálfum þótt erfiðara eftir því sem ég eldist (eða læt samfélagsmiðla steikja í mér heilann, eða hvað það er) að vera að hugsa margt í einu – dró mig vísvitandi út úr pistlaskrifum þess vegna. En það er gaman að skrifa pistla og áreiðanlega bráðhollt – og ekki gekk mér neitt með skáldsögurnar í fyrra, hef ekki tölu á hvað ég henti mörgum handritum.
Kannski það sé samt mest barlómurinn sem er að drepa mig?
Ég er allavega alltílagi staddur núna. Og fer til Króatíu á bókmenntahátíð síðar í mánuðinum, sem er kannski ekki ferð til fjár en það verður áreiðanlega sól.
***
Annars er stríð í Íran. Og Háskóli Íslands tekur stoltur þátt í að þróa gervigreindarvopn sem verða notuð til hrottaverka. Og það hafa eiginlega allir stjórnmálaflokkar á Íslandi – og í Svíþjóð – tekið upp innihaldsrýran, villandi og popúliskan áróður gegn útlendingum. Sem á eftir að enda með ósköpum.
***
Og næsta færsla verður lokafærslan um Ulysses. LOFA!