Það er dæmigert fyrir landsbyggðaheimsborgarann að fara að heiman eldsnemma á mánudegi til þess að vera kominn á áfangastað á miðvikudagskvöldi. Þrír ferðadagar, takk fyrir og góða nótt.
Gerðist eitthvað í dag? Ég tók skutluna út á völl. Rakst á Auði Övu sem var að fara á bókamessuna í Leipzig. Borðaði morgunmat og skrifaði Aram mitt vikulega lettersbréf ásamt meðfylgjandi mixteipi. Horfði á Mjólkurbrautina eftir Luis Bunuel í fluginu til Frankfurt. Las svolítið í dagbókum Gombrowicz – sem eru endalausar, bókin er 800 síður með smáu letri, ég er að verða kominn fjórðung í gegnum þetta. Hann er misskemmtilegur og oft að tala um einhver pólsk málefni sem ég hef ekkert vit á og eru löngu, löngu liðin hjá (dagbækurnar voru birtar jafn óðum í dagblaði í Póllandi – þetta er eiginlega hálfgert prótóblogg). Það var gaman að lýsingum, sem ég las í dag, af matarboði hjá Bioy-Casares þar sem Borges var líka. Hann virðist fíla báða en það sem heillar hann við Argentínu er samt eitthvað annað – æskan – á meðan þeir kumpánar eru með hugann í París, finnst Gombrowicz, sjá ekki gæðin heima fyrir. Þeir séu of uppteknir af heimsborgaraskapnum, sem sé bara Parískur próvinsialismi. Raunar segir hann líka að það sé ekkert við Borges sem krefjist þess að hann sé argentínskur, hann væri alveg sami maðurinn í Montparnasse (Gombrowicz meinar það ekki sem hól, held ég). Svo eru þeir Virgilio Piñera – kúbaninn sem Kristín Svava hefur þýtt, Þunga eyjunnar – að berjast við að þýða saman Ferdydurke eftir Gombrowicz. Sem Gombrowicz segist ekki í neinu sambandi við lengur (sjö árum eftir útgáfu), þetta séu bara bókstafir. En eitthvað verði maður að hafa fyrir stafni.
Mjólkurbrautin var skemmtileg. Einsog Life of Brian fyrir gáfumenni. Mér fannst á textanum í endann að Bunuel hlyti að hafa hatað trúarbrögðin af mikilli ástríðu. Það var predikunartónn í honum. Samt fannst mér það ekkert endilega á meðan ég var að horfa á myndina. Það er margt líka fallegt í þessari trú allri saman. Einhver skáldskapur. Eitthvað ljóð.
Ég var sex tíma í Frankfurt. Ég hef aldrei vanið mig á að fara niður í bæ þegar ég ái svona lengi milli fluga. Myndi langa það á bakaleiðinni – þá fer ég í gegnum Amsterdam, sem ég hef aldrei séð og er mjög nálægt flugvellinum – en þá hef ég ekki tíma. En nennti því ekki í Frankfurt. Hef bara einu sinni gert svona svo ég muni – allavega í seinni tíð – og það var bara fyrir þrjóskuna í Ragnari Jónassyni í einhverju skáldaferðalagi til Frakklands. Og það var mjög gaman. Algerlega þess virði. En sennilega bara í félagsskap. Allavega fékk ég mér bara að éta á flugvellinum og vann svolítið og skrifaði í dagbókina mína. Og svaf fram á borð. Flaug svo í sardínudós með hnén upp undir kjálka þessa ríflega klukkustundarleið frá Frankfurt til Zagreb. Tók flugrútuna niður í bæ og fylgdi svo kortinu sem ég hafði prentað út til að finna hótelið – tékkaði mig inn, fór út og át kebab, og skreið svo aftur upp á hótelherbergi.
Þegar maður er sjálfur snjallsímalaus verður maður ofsalega meðvitaður um hvað fólk starir mikið í símana sína. Sérstaklega á stöðum þar sem fólki leiðist annars einsog á flugvöllum. Allir bara. Einstaklingar. Pör. Fjölskyldur. Ég vil ekki hljóma einsog einhver Sverrir Norland hérna en fólk talar ekki einu sinni lengur saman. Eina manneskjan sem ég sá eiga í samræðu í Frankfurt var að tala við tölvuna – skæpa við einhvern. Það les enginn – kannski einn og einn í vélinni en enginn á flugvöllunum sjálfum, þar sem er net. Og ótrúlega margir búnir að hlaða dóti niður í símann fyrir flugið. Þegar flugfreyjan í Zagrebfluginu tilkynnti að það væri wi-fi í vélinni fóru allir að fikta við símana sína þótt það hafi sjálfsagt allir prófað svona flugvélawi-fi áður og það viti allir að það er vita gagnslaust. Og þegar við lentum fóru allir símarnir aftur á loft.
Annars voru ókeypis blöð og tímarit á flugvellinum í Frankfurt. Í boði Lufthansa. Ég hirti New York Times og Stern.
Það sló mig annars líka sú kenning að ein ástæðan fyrir ótrúlegum vinsældum víðavangshlaupa og gusuferða sé að maður þarf að búa sér til mjög sérstakar aðstæður til þess að geta sleppt því að vera í símanum. Gera eitthvað sem er ekki of leiðinlegt – það verður að vera „eitthvað“, á meðan flugvellir og rútur og allt hitt er „ekkert“ – svo maður lifi það af að vera ekki í símanum, á stað þar sem maður getur eiginlega ekki verið í símanum. A.m.k. ekki rétt á meðan.
Á morgun var planið að litast um eftir Ulysses á króatísku. Það er eiginlega hálf vonlaust. Það eru engar nýlegar þýðingar og þær gömlu – tvær – virðast ekki fáanlegar í helstu antíkvaríötum, a.m.k. ekki skráðar á netlagerinn. Út um gluggann á flugvallarrútunni sá ég einhvers konar listasafn sem auglýsti sýningu með Picabia og Magritte en mér tekst ekki að gúgla því hvað það var. Ég er búinn að týna netfanginu hjá eina manninum sem ég þekki í bænum – editor og rithöfundi sem vann hjá forlaginu sem gaf út Illsku á króatísku. Okkur kom fjarska vel saman. Ég er með hlaupaskóna með mér og aldrei að vita nema að ég hlaupi. Það er áreiðanlega bara á morgun sem gefst tími til þess.